De origami-certificaten van de NBTHK: van Hon’ami-beoordelingen in de Edo-periode tot Hozon en Jūyō Tōken

Een stuk papier in een kamer vol ijzer

In een foto van een museum in Tokio domineert een klein, opgevouwen vel het ruimte dat men zou verwachten dat een beroemd zwaard inneemt. Het object waar het over gaat is een tantō getekend door Yukimitsu. De inscriptie dateert van een veel later moment. In 1702 legde Hon'ami Kōchū zijn oordeel over het werk in een vorm die er mee kon reizen. De kloof tussen de middeleeuwse smid en de Edo-periode appraiser maakt deel uit van de tentoonstelling. Een lezer die beide mannen krediet geeft voor verschillende handelingen heeft al iets begrepen wat een kale lijst van certificaatgrades zou missen.

Een document kan overleven na een wisseling van eigenaar, een scheiding van de opstelling, of een verandering in de taal die wordt gebruikt om een school te beschrijven. Het kan ook gescheiden worden van het object dat het ooit identificeerde. Een museum heeft derhalve twee zaken om te bestuderen wanneer een document weer zichtbaar wordt. De tekst is bewijsmateriaal over het zwaard, en het vel is een artefact van de samenleving die een oordeel op papier wilde zien vastgelegd. De datum en de institutionele positie van de auteur zijn van belang, zelfs wanneer de huidige catalogus de toeschrijving zonder voorbehoud aanvaardt. De volgende voorbeelden traceren hoe die posities zijn veranderd.

Bezoekers komen vaak met de moderne afkorting NBTHK en het Edo-woord origami op dezelfde regel van een notitieboekje. Een goede plek om te beginnen is om bij elk een datum toe te voegen. Hon'ami Kōchū kon een keuring uitgeven tijdens de levensduur van de vijfde shogun Tokugawa. De Stichting voor de Behouding van Japanse Zwaarden werd in 1948 in Tokio opgericht. Elk kon een oordeel vatten dat verder reikte dan de kring van mensen die het originele object hadden getoetst. De grondslagen van autoriteit, de uitgegeven documenten en de vragen die elk instituut stelde om te beantwoorden, behoren tot verschillende geschiedenissen.

Oshigata van Yoshimoto Samonji, gepubliceerd in het album Tsuguhira Oshigata uit 1928
Oshigata van Yoshimoto Samonji, gepubliceerd in het album Tsuguhira Oshigata uit 1928Hazawa Bunko; Nationale Bibliotheek van Japan. Publiek domein. De eerdere catalogusvergelijking is Taxatiedocument uit 1702 voor de dolk van Yukimitsu.

Wie kan spreken namens een afwezige maker?

Het Tokugawa Museum heeft deze problematiek benaderd vanuit meerdere kunstvormen. De tentoonstelling over het oog van de connoisseur plaatst specialisten in zwaarden naast experts in kalligrafie en andere kostbare objecten. Een huishouden dat een geschenk regelt of een nalatenschap vastlegt, kan behoefte hebben aan een oordeel over een werk dat eeuwen geleden is vervaardigd, voordat er nog een levende getuige was. De expertise die in één familie is verworven, kan een taal bieden om het werk te beschrijven, een context om het in te plaatsen en een naam wiens oordeel een ander huishouden zou herkennen. Elk object betrad een breder sociaal werelddeel telkens wanneer iemand de toeschrijving accepteerde, copieerde of betwistte.

Het werk van de familie Hon'ami heeft zijn wortels in het laat-middeleeuwse Japan. De bewijzen uit de periode Momoyama en het vroege Edo bieden vooral levendige blikken op het volwassen systeem, waarbij geschenken onder heersers en hun dienaren individuele zwaarden lange openbare levensgeschiedenissen gaven. Een beroemde naam kon de naam van een middeleeuwse maker zijn, een deskundige die verantwoordelijk was voor een toeschrijving, een eigenaar die werd opgenomen in een stamboom, of de naam van het zwaard zelf. Het transcriberen van alle vier in één catalogusveld gemarkeerd als "kunstenaar" zou een verzonnen samenwerking creëren. Een museum kan de relaties getrouwer behouden door de inscriptie te transcriberen en de toeschrijving en de geschiedenis van de eigendom als afzonderlijke entries te geven.

In deze context is een origami een opgevouwen schriftelijk document. Een kiwamefuda is een briefje met een beoordeling. Andere kunsten hadden hun eigen tradities om een doos te markeren of de inhoud van een rol te identificeren. In de zwaardkunde kon zelfs een deskundig oordeel in goud op de tang worden genoteerd. Het verschil in ondergrond is van belang. Een inscriptie blijft met het ijzer verbonden terwijl het lemmet zich verplaatst van een opslagruimte naar een tentoonstelling. Papier kan meer informatie bewaren en kan naast het lemmet worden tentoongesteld, maar ook zijn associatie heeft een geschiedenis die moet worden vastgesteld. Een briefje dat in een album is overgeleverd, komt in nog een andere context terecht.

Stel u voor dat de bescheiden praktische problemen die een hedendaagse catalogusmaker tegenkomt bij het werken met een oud inventarisregister. Een vermelding kan de mening van een benoemde expert kopiëren, vele jaren na de oorspronkelijke inspectie. De datum van het inventarisregister vormt dan een zeker punt in de overdracht van de mening. Het biedt echter geen even zeker punt voor de eerste ontmoeting tussen expert en object. Een citaat dat expliciet wordt toegeschreven aan een eerder artikel, is sterkere bewijskracht voor dat oorspronkelijke oordeel dan een niet-toegeschreven moderne herhaling. Goede tentoonstellingslabels weten deze relaties in zeer weinig woorden te behouden, vaak door werkwoorden zoals "ondertekend", "toegeschreven" en "opgenomen".

Twee waarderingen, een jaar uit elkaar

Het document uit 1702 van Yukimitsu biedt de mogelijkheid om een beoordeling te lezen waarbij de naam van de maker al op het object staat. Een handtekening sluit het onderzoek niet af; iemand moet er nog steeds over nadenken of de naam en het werk bij elkaar horen en welke status het werk heeft binnen het corpus van werken dat onder die naam bekendstaat. De foto omkeert ook een bekende hiërarchie van aandacht. Een bezoeker die het papier bekijkt, ziet direct de overgebleven bijdrage van de Edo-expert. Het middeleeuwse object waar het over gaat, moet worden aangevuld met een catalogusbeschrijving of een tweede afbeelding.

Het nationale e-Museum-catalogus geeft een tweede voorbeeld onder het nummer F-20203-1 van het Nationaal Museum Tokio. Het zwaard is ongetekend en wordt in verband gebracht met de Taima-traditie van Yamato. De bijbehorende waardering dateert hier van 1703, het zestiende jaar van Genroku. Het register identificeert dezelfde Hon'ami Kōchū en rapporteert een historische waardering in kan. Die notatie is bewijs van hoe dit specifieke werk beginnegentiende eeuw werd gewaardeerd. Het omrekenen ervan naar hedendaagse munt zou een reeks economische aannames vereisen en ons weinig vertellen over hoe het museum tot zijn huidige beschrijving is gekomen.

De Taima-invoer beschrijft eveneens een gedicht dat in goud is aangebracht in een veel later tijdperk. De auteur, Ōkubo Tadahiro, bekend als Ichiō, leefde in de negentiende eeuw. De chronologische volgorde is uitzonderlijk instructief. Een ongetekend middeleeuws object werd in de achttiende eeuw beoordeeld en werd vervolgens het oppervlak waarop het gedicht werd aangebracht. Goud duidt noch op een bepaalde spreker, noch op een bepaald soort uitspraak. Het noemen van het gedicht een handtekening van een smid zou een misidentificatie zijn, net als het toekennen ervan aan de Edo-expert die het bijbehorende papier heeft uitgegeven. Het museum kan alle drie de momenten tonen zonder ze in een enkele auteur op te lossen.

Samen verklaren deze documenten waarom een oud document zelfs dan nog een voorwerp van studie is, wanneer zijn conclusies vertrouwd aanvoelen. In het ene geval behandelde een Edo-expert een getekend werk; in het andere voegde hij een oordeel en een waardering toe aan een ongetekend werk dat aan een traditie was toegeschreven. De aanwezigheid van beide soorten bewijsmateriaal, een jaar uit elkaar, geeft een preciezere weergave van zijn praktijk dan een algemene geschiedenis waarin deskundigen simpelweg ontbrekende handtekeningen zouden hebben aangeleverd. Het biedt lezers bovendien twee echt gedateerde gebeurtenissen waartegen een samengevat verslag van een veel langere loopbaan kan worden gecontroleerd.

Hoe vier moderne verdiepingen tot stand kwamen

De chronologie van de NBTHK situeert de oprichting van de vereniging in februari 1948 op het terrein van het Nationaal Museum van Tokio. Een erkenningprogramma volgde datzelfde jaar in september. De organisatie ondersteunde ook tentoonstellingen en publiceerde een tijdschrift, Tōken Bijutsu, waarvan het eerste nummer verscheen in 1949. Deze activiteiten waren met elkaar verbonden. Het in goede staat houden van een object en het beschikbaar stellen van de opgebouwde kennis hierover voor een volgende generatie zijn complementaire projecten. Een lezer die de chronologie van de vereniging raadpleegt, bekijkt de groei van een educatief en behoudsinstituut, waarvan het bekendste certificaat slechts één product is.

Wat elk NBTHK-onderscheid vastlegt
Benaming Gangbare Engelse vertaling en betekenis Hoe het document te lezen
Hozon Het bewaren waard (Worthy of preservation) Identificeer het onderzochte object en de vermeldde toeschrijving.
Tokubetsu Hozon In het bijzonder het bewaren waard (Especially worthy of preservation) Lees de volledige titel. Tokubetsu wijzigt de benaming.
Jūyō Belangrijk (Important) Registreer de benoemingsdatum en de toepasselijke gepubliceerde vermelding.
Tokubetsu Jūyō Van bijzonder belang (Especially important) Vermeld bij het citeren van de kwalificatie ook welke instantie haar heeft toegekend.

De Engelse termen zijn glossen. De Japanse benaming, datum, uitgever en objectbeschrijving horen samen in een citaat.

Bronnen · Tokugawa Museum of Art, brochure voor de tentoonstelling De Oog van de Kennis · Nationaal Instituut voor Cultureel Erfgoed, Taima-zwaard en 1703 papier

De vereniging introduceerde in 1958 het Jūyō-systeem. Een decennium later opende het Zwaardmuseum. In 1982 maakte het eerdere erkenningprogramma plaats voor het beoordelingssysteem dat verbonden is aan de tegenwoordige bewaarpapieren. De data zijn van belang, omdat een schijnbaar onschuldig schema de gehele instelling kan doen lijken alsof deze pas in dat laatste jaar tot stand kwam. Belangrijke onderzoeken vonden al een kwart eeuw eerder plaats. Een oud erkenningsdocument kan nauwkeurig worden geregistreerd onder zijn historische titel en uitgifte datum, zelfs wanneer een catalogus geen bewijs biedt van een latere beoordeling onder het latere systeem.

De huidige praktijk onderscheidt zwaarden, montages en afzonderlijke onderdelen. Een montage is een ensemble dat op een veel later tijdstip dan de vervaardiging van het zwaard kan worden samengesteld of gewijzigd. Een gevat kan een onafhankelijke loopbaan hebben. Een toeschrijving die voor een gevat is opgesteld, blijft daarom in de inventarisatie bij dat gevat. Het uitbreiden daarvan tot het naast het gevat tentoongestelde zwaard zou de zeer grote precisie tenietdoen die het onderzoek van afzonderlijke objectengroepen mogelijk maakt. Op dezelfde manier is de aanwezigheid van een oudere kling binnen een later ensemble een interessante historische relatie en volledig verenigbaar met afzonderlijke datums in een catalogus.

Detail van de klingangel met inscriptie van Yoshimoto Samonji
Detail van de klingangel met inscriptie van Yoshimoto Samonji. De kunstenaar is niet vermeld (via Wikimedia Commons). Publiek domein. De eerdere catalogusvergelijking is Kikkō Sadamune, Nationaal Museum van Tokio, via ColBase.

Hozon en Tokubetsu Hozon

Hozon draagt het idee van behoud in zich. Op dit niveau laten de historische criteria voor zwaarden van de vereniging expliciet een onderscheid toe dat bekend is van de twee voorbeelden van Hon'ami. Een aanwezig handschrift moet bestand zijn tegen onderzoek. Een ongetekend historisch zwaard kan in passende gevallen worden toegeschreven aan een periode, provincie of stam. De omvang van deze terminologie is van belang. Een conclusie over een traditie kan zo specifiek zijn als de overgebleven materialen het toelaten. Als een label dergelijke conclusies uitbreidt tot een onvoorwaardelijke toeschrijving aan één beroemd individu, dan komt de extra precisie voort van de schrijver van het label.

De staat speelt een rol, omdat een oordeel betrekking heeft op een bewaard gebleven werk. Een oppervlak dat belangrijke kenmerken nog zichtbaar laat, levert andere bewijsstukken op dan een oppervlak dat deze kenmerken heeft verloren. De gepubliceerde criteria bieden ruimte voor waardering bij het aanwezig zijn van bepaalde gebreken en onderscheiden tussen periodes en materiaalklassen. Een lezer moet derhalve oppassen om Hozon te vertalen naar een moderne retail-schaal voor de staat. Een geloofwaardige historische toeschrijving, bewaard gebleven ambacht en de fysieke staat van het werk zijn gerelateerde vragen. Een enkel bijvoeglijk naamwoord, zoals "pristine", kan niet als antwoord dienen op alle drie vragen.

Tokubetsu Hozon voegt een mate van selectiviteit toe, die vaak vertaald wordt als "vooral waardig voor behoud". De vereniging neemt de kwaliteit en de staat van het werk in overweging, en haar gedetailleerde criteria bevatten kwalificaties met betrekking tot data, handtekeningen en ongetekende werken. Hierbij is de datum van het geraadpleegde document van belang. Een gedateerd verklaring van de normen voor onderzoek is uitstekend bewijs voor de regels die deze vastlegt. De huidige uitleg van de vereniging over het proces is de juiste plek om de huidige categorieën te controleren. Geen van beide geeft een lezer die slechts een online foto heeft gezien, de informatie die de oorspronkelijke examinatoren beschikbaar hadden.

Beschouw de afbeelding van Kikkō Sadamune in het Nationaal Museum Tokio. De nationale catalogus noemt het zwaard ongetekend en verklaart de naam via een chrysantemum dat zich bevindt binnen een zeshoek op de tang. Het patroon doet denken aan een schildpatterschil. De conventionele naam behoudt een kenmerkend teken en een toeschrijving in twee woorden. Een bezoeker kan veel leren uit de uitleg zonder een NBTHK-graad toe te voegen aan het museumlabel. Deze terughoudendheid is hier vooral belonend, omdat het echte verhaal achter de naam specifieker is dan een generieke beschrijving van een belangrijk werk.

Jūyō en Tokubetsu Jūyō

Jūyō Tōken is de benaming van de Belangrijke Zwaarden van de vereniging. Volgens de gepubliceerde chronologie van deze classificatie komt het veld voor deze inventarisatie uit werken van Tokubetsu Hozon. Een registratie van een Jūyō-examen moet daarom worden gelezen als een eigen gebeurtenis. De datum verwijst naar het examen, terwijl de datum of periode van het object tot een ander deel van de ingang behoort. Een middeleeuws zwaard kan tegelijkertijd de materiële cultuur van zijn periode en de geschiedenis van de connoisseurship in de twintigste eeuw of later illustreren. Het dossier is rijker wanneer beide data zichtbaar zijn.

Tokubetsu Jūyō is een verdere selectie uit de Jūyō-werken. De door de vereniging vastgestelde criteria hechten belang aan uitzonderlijke vakmanschap, behoud en documentaire waarde. De documentaire waarde verdient het om er bij stil te staan. Een werk kan verduidelijken hoe een school een bepaald kenmerk uitte, ongewoon duidelijke bewijsmateriaal voor een maker bewaren of op een punt liggen waar meerdere onafhankelijk gedateerde bronnen samenvallen. Een goed gedocumenteerd voorbeeld kan wetenschappers helpen om minder zeker materiaal elders te beschrijven. Lezers die op zoek zijn naar een ladder van toenemende decoratieve pracht, zouden de bijdrage van een object missen dat het beantwoorden van een historische vraag vergemakkelijkt.

Het woord jūyō draagt in diverse institutionele uitdrukkingen simpelweg de betekenis "belangrijk". Het is de rest van de frase en de identiteit van de uitgevende instantie die de vraag bepalen. Een Jūyō Tōken op een verenigingsregister en een Jūyō Bunkazai op een overheids- of museumregister ontstaan onder gescheiden systemen. Zelfs wanneer de vereniging een vergelijking met staatsherkenning aanvoert om de norm die het nastreeft uit te drukken, verleent een dergelijke vergelijking in een examenreglement geen openbare benaming. Het Agentschap voor Culturele Zaken legt de nationale categorieën en hun onderlinge relatie uit in zijn eigen beschrijving van beeldende kunst en ambacht.

Tsurumaru, tachi gesigneerd Kuninaga, historische tentoonstellingsplaat (digitalisering: Nationale Parlementsbibliotheek van Japan)
Tsurumaru, tachi gesigneerd Kuninaga, historische tentoonstellingsplaat (digitalisering: Nationale Parlementsbibliotheek van Japan). Yushukan-expositiealbum, Nationale Bibliotheek van de Diëten, digitaal geplateerd via Wikimedia Commons. Publiek domein. De eerdere catalogusvergelijking is Mikazuki Munechika, tachi, Nationaal Museum van Tokio, via ColBase.

Een nationale schat, een beroemde naam en een inventarisnummer

Mikazuki Munechika biedt een bijzonder heldere illustratie. De e-Museum-entree van het Nationaal Museum van Tokio transcribeert de handtekening Sanjō en verbindt de naam Mikazuki met de maansikkelvormen die zichtbaar zijn in het temperpatroon. De benaming Nationale Schat behoort tot het staatsstelsel. Elk onderdeel van deze korte beschrijving zou op een andere manier geïllustreerd kunnen worden. Een close-upfoto van de handtekening zou de transcriptie kunnen ondersteunen, een ander beeld zou de vormen kunnen tonen die de naam hebben geïnspireerd, en het register van de nationale collectie levert het bewijs voor de benoeming. Een enkele foto van een beroemd silhouet kan het volledige argument niet dragen.

Het Agentschap voor Culturele Zaken beschrijft Nationale Schatten als geselecteerd uit de Belangrijke Culturele Eigenschappen vanwege hun uitzonderlijke betekenis. Een museumnummer heeft een ander doel. Het stelt een lezer in staat om terug te keren naar hetzelfde institutionele dossier, zelfs wanneer de Engelse vertaling van de titel verandert. In het geval van het Taima-zwaard koppelt het museumnummer een huidige zoekopdracht aan de ingang die ook het historische papier en het daaropvolgende gedicht beschrijft. Het registreren van die identificateur naast een citaat kan meer betekenen voor de toekomstige herstelbaarheid van een claim dan het kopiëren van een alinea met superlatieven uit een recensie van een tentoonstelling.

Een gescande plaat uit een oudere Japanse publicatie over nationale schatten geeft deze onderscheiding een historische dimensie. Deze plaat bewaart een eerdere redactionele keuze over welke weergave moet worden gereproduceerd, de informatie die lezers van die tijd verwacht werden te herkennen, en de titel waaronder het werk in druk circuleerde. Een historicus kan het volume en het kader aanhalen om die redactionele geschiedenis te bespreken. Voor de huidige juridische status van een geïllustreerd object is de juiste vergelijking zijn huidige officiële registratie. De termen die gedrukt werden voordat het huidige systeem voor culturele eigenschappen zich vormde, hebben echter hun eigen geschiedenis, hoe vertrouwd de Engelse vertalingen ook vandaag klinken.

Nihon kokuhō zenshū (Verzamelde nationale schatten van Japan), reeks 4, gedigitaliseerde opname 27, Nationale Parlementsbibliotheek van Japan
Nihon kokuhō zenshū (Verzamelde nationale schatten van Japan), reeks 4, gedigitaliseerde opname 27, Nationale Parlementsbibliotheek van Japan. Nationale Parlementsbibliotheek van Japan.

Wat een certificaat kan bijdragen aan een biografie

Er is nog één laatste verschil tussen het opzoeken van een certificaat en het reconstrueren van de provenance. Een taxatie dateert een deskundig oordeel. Een inventaris kan een zwaard plaatsen in een bepaald huishouden. Een museumoverdrachtsregister kan een latere overdracht van bezit identificeren. De intervallen tussen deze gebeurtenissen kunnen onvolledig blijven. Het invullen van één van deze intervallen vereist een ander document, bij voorkeur een document dat het specifieke object nauwkeurig genoeg identificeert om het te onderscheiden van een vergelijkbaar voorbeeld. Een oud document kan belangrijke bewijsstukken vormen binnen de geschiedenis van het bezit, terwijl het volledig onbeslist laat wie het object in de voorgaande generatie bezat.

De NBTHK beschrijft zelf de beperkingen van een registeropvraag. Een overeenstemming tussen de verstrekte gegevens en een ingeschreven item op het register bewijst niet per se dat het fysieke certificaat en het tegenwoordig voorgelegde object echt zijn. Voor de wetenschappelijke studie is de consequentie rechttoe-rechtaan: een gepubliceerde referentie naar het register ondersteunt een claim over een geregistreerde uitspraak. Een institutioneel catalogus dat het onderzoek van het object en de bijbehorende documenten rapporteert, kan aanvullende claims over hun onderlinge relatie ondersteunen. Wanneer de twee bronnen verschillende vragen beantwoorden, is het de moeite waard om beide te citeren en duidelijk te maken welke observatie van welke instelling komt.

Keer terug naar het in 1702 geschreven document. De auteur beschikte over geen categorie genaamd 'Tokubetsu Hozon' en had geen toegang tot een nationale databank voor culturele goederen. Hij wél beschikte over een kennisbestand, een herkenbaar object en lezers die zijn oordeel zo hoog schatten dat ze het met het werk bewaarden. Drie eeuwen later laat dit kleine stukje papier een bezoeker kennismaken met die lezerswereld, evenals met de middeleeuwse ambachtswerkzaamheid die het oordeel inspireerde. De meest opvallende notitie in een zwaardencatalogus is soms degene die de persoon die een werk heeft herkend, net zo leesbaar in de geschiedenis plaatst als de maker ervan.

Een benoemd voorbeeld van een toeschrijving in goud komt voor in de museumgeschiedenis van Heshikiri Hasebe.

Vragen en antwoorden

Wat is een NBTHK Hozon-certificaat?

Het documenteert het oordeel van de vereniging op het niveau van zijn eigen conservering voor het specifieke onderwerp dat is onderzocht. Een lemmet, zijn montage en een individuele fitting kunnen afzonderlijke objecten van onderzoek zijn.

Wat is een beoordeeling bij de vier NBTHK-niveaus?

De niveaus zijn Hozon, Tokubetsu Hozon, Jūyō en Tokubetsu Jūyō. Ze vertegenwoordigen steeds selectievere oordelen over objecten, waarbij de criteria afhankelijk zijn van de onderzochte categorie.

Wat betekent origami in een Japanse beoordeelingsrapportage?

Origami is hier een gevouwen document met een oordeel. Een kiwamefuda is een klein beoordelingsbriefje. Een latere toeschrijving kan ook als inscriptie op het voorwerp staan.

Wat is een nationaal schat in Japan, en is de Jūyō Tōken daar equivalent aan?

«Nationale schat» is een Japanse staatsaanduiding binnen het stelsel voor belangrijke cultuurgoederen. Jūyō Tōken is een kwalificatie die de NBTHK na een eigen onderzoek verleent.

Wat is provenance in een zwaardencatalogus?

Provenance is de gedocumenteerde geschiedenis van eigendom of bewaring. Een taxatie kan een gedateerd evenement aan die geschiedenis toevoegen, terwijl andere periodes onverklaard blijven.

Wat is een museumnummer op een zwaardregister?

Het is het identificatienummer van de bewarende instelling. Het verbindt het voorwerp met zijn catalogusbeschrijving, foto’s en bijbehorende documenten. Op zichzelf geeft het geen NBTHK-kwalificatie aan.

Films en lezingen

Tōken World — Japans Zwaardmuseum · Japanse zwaarden in het museum

Het Met — De kunst van de samurai — Een inleiding

Collectiegegevens en verdere literatuur

gerelateerde artikelen