Provincienamen lezen op museumetiketten van Yamashiro en Bizen

Hier is een raadsel dat opgelost kan worden zonder één Japans karakter te lezen. Een bezoeker ziet het woord Bizen op etiketten naast een zwaard, een waterpot en een paar negentiende-eeuwse klingen. Waar werd elk object gemaakt? Het woord zou de woonplaats kunnen aanduiden die door een historische maker is opgegeven. Het zou kunnen behoren tot de moderne naam voor een soort keramiek. Het zou zelfs kunnen verwijzen naar een werkwijze die bewust werd herinnerd door een maker, enkele eeuwen na de beroemdste voorbeelden ervan. Driemaal hetzelfde antwoord geven zou voorbijgaan aan het grootste deel van de geschiedenis die de objecten naar een museum heeft gebracht.

De beste plek om te beginnen is een zwaard dat zich nu in Kyoto bevindt. De inscriptie verbindt Sanemitsu met Osafune in de provincie Bizen. Een zwaard dat zich nu in Tokio bevindt, vertoont bijna de omgekeerde situatie. Het draagt slechts de naam Kunitoshi in twee karakters. Om Yamashiro in dat archiefstuk te vinden, moet de lezer de bewoording van de signatuur verlaten en het verslag van de conservator over de Rai-school raadplegen. Beide objecten hebben een betekenisvolle regionale geschiedenis. Slechts één van die twee regionale beschrijvingen wordt gepresenteerd als de woorden van de inscriptie. Dit kleine verschil vormt de basis van een verrassend rijke rondleiding door Japanse collecties.

Een inwoner van Osafune, nu in Kyoto

Het record in e-Museum voor Kyoto National Museum E甲219 is bewonderenswaardig beknopt. De Engelse titel vermeldt dat de inscriptie de namen Sanemitsu, Osafune en Bizen bevat. Een afzonderlijke zin plaatst het werk binnen de Osafune-school. Hier treffen we binnen enkele regels een persoon, een plaats en een oeuvre aan. Woonplaats is een relatie tussen een persoon en een plaats. School is een conservatoriale manier om het werk van verschillende mensen door de tijd heen met elkaar in verband te brengen. In dit geval sluiten de twee beschrijvingen uitzonderlijk goed op elkaar aan. Het feit dat ze overeenstemmen, maakt het gemakkelijk om over het hoofd te zien hoe verschillend de twee conclusies tot stand zijn gekomen.

De huidige beheerder voegt een derde plaats toe. De lezer die bij dit object terecht is gekomen via een zoekopdracht naar Kyoto, heeft een werk bereikt waarvan de historische inscriptie betrekking heeft op Bizen. Kyoto invoeren op een kaart met locaties van werken zou volkomen redelijk zijn. Kyoto invoeren op een kaart van de woonplaatsen die in hun inscripties worden vermeld, zou een aanzienlijke fout opleveren. Er is een eenvoudig praktisch onderscheid. Iemand die bezoeken aan museumcollecties plant, heeft de naam van de beheerder nodig. Iemand die ingeschreven beweringen over woonplaatsen volgt, heeft de precieze bewoording van de titel nodig en een manier om terug te keren naar het record dat deze bewaart.

Osafune verschijnt ook op meer dan één niveau van geografisch detail. Het Metropolitan Museum beschrijft de vroeg-veertiende-eeuwse Kage[masa] als actief in Osafune in Bizen, en identificeert de locatie in termen van de huidige prefectuur Okayama. Moderne geografische informatie helpt lezers het gebied te vinden. Het legt de moderne administratieve naam niet in de mond van een middeleeuwse schrijver. Een historische vertaling kan de provincie behouden en de moderne locatie in een opeenvolgende frase vermelden. Beide stukken informatie blijven dan beschikbaar voor lezers, inclusief iemand die dezelfde plaats onder een andere naam in een andere catalogus probeert te identificeren.

Twee donkere schedes met bleke omwikkelde grepen, getoond als een gradueel paar
De langere kling van het Mansfield-paar is gedateerd 1440 en toegeschreven aan Sukemitsu van Bizen. De foto toont de veel latere bijpassende monteringen. Afbeelding met dank aan The Metropolitan Museum of Art, Open Access.

Hoeveel van een naam blijft er over?

De haakjes in Kage[masa] verdienen evenveel aandacht als de vertrouwde plaatsnaam ernaast. The Met dateert de kling op 1322 en legt uit dat de naam van de maker door aanpassingen is afgekort. Het overzicht van het object bespreekt de reden voor het identificeren van Kagemasa; het kopje voor de maker behoudt een voorbehoud. Lezers die een database-item kopiëren, verwijderen soms alles wat op redactionele interpunctie lijkt. Hier zou dat een beknopt archief wissen van wat er overblijft om te lezen en wat een specialist heeft aangevuld. Het herstellen van de letters naar gewone tekst herstelt het verloren gegane deel van de inscriptie niet.

Dit is ook een geval waarin verschillende datums zonder tegenstrijdigheid aan verschillende namen kunnen worden gekoppeld. De negentiende-eeuwse montering heeft een gelakte schede met kersenbloesems, en twee van de onderdelen zijn gesigneerd door Masaharu. Op een kleine foto zijn die bloesems misschien het eerste wat de aandacht trekt. Ze toeschrijven aan een Osafune-smid die actief was in de vroege veertiende eeuw, zou het zichtbare ornament eeuwen terug in de tijd verplaatsen. Om te reconstrueren wat een museum onder één inventarisnummer heeft geplaatst, begint u met het specifieke zelfstandig naamwoord naast de naam van elke maker. Soms houden een paar woorden over een onderdeel een hele ambachtelijke biografie op de juiste plaats.

Een later werk laat zien hoe ver een gedocumenteerde regionale naam kan reizen binnen één enkele beschrijving. Het lange zwaard in het Mansfield-paar heeft een kling gedateerd 1440, toegeschreven aan Sukemitsu van Bizen. De bijpassende monteringen kwamen veel later van Iwamoto Konkan. The Met identificeert hun opdrachtgever als Iwata Takanori en het onderwerp van hun decoratie als de Zes Tama-rivieren. Er zijn nu twee geografieën op hetzelfde etiket. De ene betreft de smid. De andere betreft een onderwerp dat wordt genoemd in de inscriptie van een latere maker. Zelfs een correcte kaart van alle zes poëtische locaties zou ons niets zeker vertellen over de route die de oudere kling heeft afgelegd.

Twee karakters in Yamashiro

Tokyo National Museum F-19849 is een lang zwaard uit de dertiende eeuw. De gepubliceerde naam vermeldt Kunitoshi. In de uitleg van het museum identificeert het woord niji de twee-karaktervorm van de signatuur. Twee geschreven karakters zijn belangrijk genoeg geworden om een groep te onderscheiden in de moderne literatuur. De naam Rai verschijnt in het verslag van de school, samen met Yamashiro, hoewel de catalogus deze korte signatuur specifiek contrasteert met de langere vorm die Rai bevat. Een bezoeker die het volledigere verslag op een tekening van de inscriptie zou kopiëren, zou meer informatie toevoegen dan de historische belettering bevat.

Er zit een echte historische vraag achter het verschil in lengte. De catalogus van Tokio zet strijdige standpunten uiteen over de vraag of de twee vormen verschillende makers of dezelfde maker vertegenwoordigen. Een lezer hoeft over dat geschil geen oordeel te vellen om te begrijpen wat er op het spel staat. In de eerste lezing onderscheiden wetenschappers het werk van twee mensen. In de tweede verklaren ze variatie tijdens een enkele carrière. Een telling van gesigneerde werken, een chronologie en een stamboom zouden er allemaal anders uit kunnen zien, afhankelijk van het antwoord. De catalogus kan de naam van twee karakters met zekerheid vastleggen, terwijl de persoonlijke geschiedenis open blijft.

De plaatsnaam blijft nuttig onder beide interpretaties. Het biedt een regionale context voor de discussie en stelt een lezer in staat om andere archiefstukken te vinden die verband houden met de Rai-school. Het nut ervan hangt niet af van het stilzwijgend uitbreiden van de signatuur. Dit is een voorbeeld waarin een kort stuk tekst zowel minder als meer informatie bewaart dan een modern etiket. Het zegt minder over de wereld van de maker. Het bewaart meer over de exacte vorm die iemand heeft gekozen om op dit object aan te brengen. De meest informatieve bijschriften stellen lezers in staat om met beide niveaus kennis te maken en te beslissen welk niveau hun vraag vereist.

Hiroshige-prent van een brug over een blauwe rivier en bloeiende bomen bij Arashiyama
Hiroshige's Kyoto-serie omvat Arashiyama, omstreeks 1834. Het benoemde landschap behoort tot de geschiedenis van afbeeldingen van plaatsen. Afbeelding met dank aan The Metropolitan Museum of Art, Open Access.

Hiroshige's zicht op bloeiende bomen bij Arashiyama is een goede aanvulling op dit probleem. De serie biedt expliciet beroemde plaatsen van Kyoto aan. De brug en de rivier bieden een specifieke setting binnen die grotere geografische naam. The Met dateert de prent op ongeveer 1834, vele eeuwen na de Kunitoshi-kling. Een museumbezoeker kan deze gebruiken om na te denken over hoe latere beschouwers zich de regio Kyoto voorstelden. Het zou een slecht beeld geven van de omstandigheden waarin een dertiende-eeuwse smid werkte. Het historische onderwerp is evenzeer de selectie en viering van een schilderachtige plek als het specifieke punt aan de rivier dat het uitbeeldt.

Een Bizen-naam op een ongesigneerd werk

Tokyo National Museum beheert ook F-28, gecatalogiseerd als een ongesigneerd zwaard toegeschreven aan Mitsutada. De gepubliceerde uitleg beschrijft de effecten van latere aanpassingen en identificeert kenmerken die specialisten associëren met de maker. De naam Osafune Mitsutada verschijnt in het makersveld. Iemand die het makersveld op zichzelf zou downloaden, zou een resultaat krijgen dat opmerkelijk veel lijkt op de naam van een persoon die zijn werk heeft gesigneerd. De volledigere titel bewaart de route waarlangs de naam in de beschrijving is terechtgekomen. Die route is essentieel voor elke geschiedenis van inscripties, hoewel deze weinig verschil maakt voor een kaart van de huidige museale bezittingen.

Er is een sprekende vergelijking te maken in de catalogus van hetzelfde instituut. F-19968 verschijnt als een lang zwaard gesigneerd met Mitsutada. Een lezer die zoekt naar voorbeelden die geassocieerd worden met dezelfde smid, zou beide records kunnen opnemen. Een lezer die overgeleverde voorbeelden van belettering verzamelt, moet ze gescheiden houden. De verandering van de vraag verandert welke stukken als bewijs tellen, zelfs wanneer de collectie, periode en toegeschreven maker hetzelfde blijven. Een essay dat alleen de beroemde naam vermeldt, zou elk voorbeeld kunnen gebruiken zonder een probleem op te merken. Een essay dat identificeert welk werk de naam draagt, laat een spoor achter dat een andere lezer kan controleren.

Stel je voor dat je een kleine schooltentoonstelling ontwerpt rond die twee vermeldingen. Op één enkel groot etiket zou de naam Mitsutada bezoekers naar beide objecten trekken. Onder elk inventarisnummer zou een veel kleinere regel de status van de naam kunnen identificeren. De ene zou de bezoeker vertellen waar een geschreven naam verschijnt. De andere zou wijzen in de richting van een wetenschappelijke vergelijking. Die opstelling zou de tentoonstelling gemakkelijk navigeerbaar maken zonder te pretenderen dat beide stukken langs dezelfde weg tot dezelfde toeschrijving zijn gekomen. Het woord ongesigneerd zou een belangrijke staat van het werk beschrijven, in plaats van de afwezigheid van iets bezienswaardigs aan te kondigen.

Negentiende-eeuwse stijl in het meervoud

De werken van Naotane bieden een andere test. The Met relateert de lange kling van een paar expliciet aan de Bizen-stijl en de korte kling aan de Sōshū-stijl. Het schrijft de klingen toe aan dezelfde maker. Het record voor het kortere werk dateert dit op 1839 en onderscheidt de toeschrijving van de gravering van de naam van de smid. Verschillende bekende etiketten zijn dientengevolge verbonden aan één kleine groep objecten. Een verslag dat elke regionale stijl zou veranderen in een plaats van vervaardiging, zou dezelfde maker op een reis moeten sturen die de catalogus nooit beschrijft.

Eén studio-opname van de gegraveerde korte kling van Naotane, inventarisnummer 91.2.84
Het museum bespreekt twee regionale stijlen in een paar van Naotane. Deze afbeelding hoort bij het korte zwaard, geïdentificeerd als Sōshū-stijl. Afbeelding met dank aan The Metropolitan Museum of Art, Open Access.

Voor een beschouwer in de negentiende eeuw was toegang tot eerdere regionale werkwijzen op zichzelf een vorm van historische kennis. Bedenk waarin het paar verschilt van een opstelling die twee oude objecten eeuwen na hun voltooiing samenbrengt. In het laatste geval kan een conservator of verzamelaar verantwoordelijk zijn voor de vergelijking. In de Naotane-records behoort het contrast tot twee werken van één kunstenaar. Het museum kan zijn lezers uitnodigen om een artistieke dialoog op te merken die al in het paar is belichaamd. De namen van provincies blijven essentieel, maar hun rol in die dialoog is veranderd.

Er is een specifieke valkuil bij het herhalen van zinnen uit de twee beschrijvingen onder foto's. Een extern bijschrift kan het gehele Naotane-paar beschrijven, terwijl een individueel afbeeldingsrecord het kortere onderdeel toont. Als Bizen toevallig het hoofdonderwerp van de pagina is, is het verleidelijk om dat etiket onder de eerste foto te plaatsen die een zoekopdracht oplevert. Hier identificeert het juiste bijschrift het korte werk en de Sōshū-vergelijking, en legt vervolgens uit hoe het andere onderdeel zich verhoudt tot Bizen. Door de etiketten op de juiste manier te plaatsen, wordt het contrast zichtbaar voor een lezer die toegang heeft tot slechts één illustratie.

Wanneer dezelfde provincie de theeruimte bereikt

Een zoetwaterpot in de vorm van een zaadpot brengt Bizen naar een heel andere afdeling. The Met dateert het voorwerp uit de late zestiende eeuw en beschrijft steengoed met een natuurlijk asglazuur en een zwart gelakt houten deksel. Bizen kwalificeert de keramiek. De vorm doet denken aan vaten die geassocieerd worden met de opslag van zaden, hoewel dit specifieke voorbeeld bedoeld was voor water in de context van de theeceremonie. Voormalig gebruik, visuele referentie en daadwerkelijke functie kunnen niet zomaar worden uitgewisseld in een bijschrift. Het museum heeft deze even zorgvuldig onderscheiden als een benoemde school van een inscriptie op een zwaard.

Bruine Bizen-steengoed zoetwaterpot met een donker deksel
De vorm van een zaadpot werd aangepast voor een theebijeenkomst. Bizen kwalificeert in dit archiefstuk een keramisch product. Afbeelding met dank aan The Metropolitan Museum of Art, Open Access.

De vergelijking is meer dan een afleiding op de weg terug naar de zwaardgalerijen. Een geografische index die een heel museum beslaat, leidt waarschijnlijk tot objecten die door heel verschillende mensen zijn gemaakt voor doeleinden die zelden samenvallen. Die verscheidenheid kan een goede reden zijn om één enkele plaats te gebruiken als het ordeningsprincipe van een kleine opstelling. Een bezoeker kan zich afvragen waarom lokale namen verbonden blijven aan sommige soorten werk, eeuwen nadat de objecten beginnen te circuleren. Een theepot kan een nieuwe collectie binnenkomen met behoud van zijn oude keramiek-aanduiding. Een regionale stijl kan nieuwe beoefenaars verwerven, ver verwijderd van de omstandigheden waarin deze zijn naam kreeg.

Men kan het onderscheid aan een plezierige test onderwerpen door één enkel bijschrift te schrijven voor elk van de vier illustraties op deze pagina. Vermeld voor het Mansfield-paar welke oude kling de Bizen-associatie draagt en wiens ontwerp de beschouwer aan de buitenkant ziet. Identificeer voor de Kyoto-prent de datum van de afbeelding voordat u deze behandelt als een weergave van het historische landschap. Zeg voor Naotane welk lid van het paar de foto toont. Identificeer voor de pot de vorm waaraan het ontwerp doet denken en het doel dat aan het daadwerkelijke voorwerp is toegewezen. Elk probleem heeft een oplossing in de museumarchiefstukken. Geen van alle vereist dat de lezer een werkplaatsadres afleidt uit een gelijkenis.

De kortste weg terug naar de middeleeuwse werken is een werkwoord. Sanemitsu wordt beschreven als woonachtig op een plaats. Kunitoshi is gesigneerd in een specifieke vorm. Mitsutada wordt toegeschreven via toeschrijving op het ene werk en genoemd in een inscriptie op het andere. Naotane werkte op verschillende manieren. Een pot is geclassificeerd als Bizen-keramiek. Zodra die werkwoorden zijn hersteld, gedragen Yamashiro en Bizen zich niet langer als kleurvlakken op een kaart. Het worden delen van zinnen waarmee historische makers, latere specialisten en huidige musea ons heel verschillende dingen vertellen over de plaatsen waartoe een object kan behoren.

Drie vergelijkingen die een zoekopdracht in de catalogus kan missen

Kyoto beheert nog een voorbeeld waarvan de Engelse titel een woonplaats in Osafune in Bizen vermeldt. Het noemt Yoshikage en draagt nummer E甲568. Het is verleidelijk om dit onmiddellijk naast Sanemitsu op te bergen en verder te gaan. Lees de twee beschrijvingen echter samen, en er wordt een patroon zichtbaar in het taalgebruik van de archiefstukken. Verschillende individuen kunnen worden geassocieerd met één genoemde plaats via hun eigen vastgelegde inscripties. Dit type vergelijking helpt een historicus een vraag te stellen over een gemeenschap in plaats van de biografie van een beroemd individu te herhalen. Waar de overgebleven titels vergelijkbare formuleringen gebruiken, kan men een bescheiden, goed gedefinieerde verzameling bewijsmateriaal in kaart brengen zonder aan te nemen dat alle in een regio geproduceerde werken op een vergelijkbare manier zijn gesigneerd.

Een andere vergelijking doorkruist de twee provincies in plaats van binnen een van beide te blijven. Als een lijst alleen objecten bevat in wier gepubliceerde signatuur een provincie voorkomt, zal het voorbeeld van Kunitoshi waarschijnlijk uitvallen, terwijl dat van Sanemitsu blijft staan. Dit zou een verdedigbare lijst van plaatsnamen in inscripties zijn en een diep misleidende steekproef van al het werk dat geassocieerd wordt met Yamashiro en Bizen. Een onderzoeker die geïnteresseerd is in de frequentie waarmee een plaats werd geschreven, moet die interesse vanaf het begin verklaren. Anders zou een toeval van wat er gezegd is of wat er bewaard is gebleven de geheel kunstmatige indruk kunnen wekken dat de ene provincie belangrijker was dan de andere.

Een laatste vergelijking betreft de mate waarin een lezer op afstand zaken kan verifiëren. Een gepubliceerde titel met een transcriptie, een museumnummer en een Engelse uitleg maakt een vrij nauwkeurige controle mogelijk, zelfs wanneer er geen afbeelding op een andere pagina kan worden gereproduceerd. Een openbaar toegankelijke foto biedt een ander type toegang. De prent van Hiroshige en de Bizen-theepot die hier zijn geïllustreerd, bewaren een opmerkelijke hoeveelheid visueel bewijsmateriaal op een gewoon schermformaat. Door de werken samen te brengen, kan de lezer de historische geografie volgen via objecten die in afzonderlijke galerijen blijven, met een expliciet verslag van welke delen van het argument afhangen van een tekst en welke van wat het oog kan zien.

Vragen over de plaatsnamen

Noemt de inscriptie van Sanemitsu daadwerkelijk Bizen?

Ja. Kyoto National Museum presenteert de inscriptie als de vermelding dat Sanemitsu een inwoner was van Osafune in de provincie Bizen. Een lezer kan daarom een plaats citeren in de tekst die voor dit individuele werk is vastgelegd. Het museumnummer is E甲219. De huidige locatie in Kyoto is een afzonderlijk gegeven.

Is Yamashiro geschreven in de Kunitoshi-signatuur van twee karakters?

De titel van het Tokyo National Museum vermeldt de ingeschreven naam Kunitoshi. De begeleidende beschrijving plaatst de Rai-school in Yamashiro. Twee karakters en een regionale toeschrijving verschijnen samen op de moderne cataloguspagina, maar ze zijn afkomstig uit verschillende delen van het bewijsmateriaal. Het werk is F-19849.

Kan een ongesigneerd werk nog steeds verschijnen onder Osafune Mitsutada?

Tokyo National Museum catalogiseert F-28 als ongesigneerd en toegeschreven aan Mitsutada. De specialisten leggen uit hoe zij het werk met hem in verband brengen. Een citaat moet het voorbehoud behouden en het individuele museumobject identificeren. Een naam die alleen uit de kunstenaarsindex wordt gehaald, laat de status van de toeschrijving weg.

Wat betekenen de rechte haakjes in Kage[masa] hier?

The Met legt uit dat de angel (nakago) is aangepast en de naam is afgekort. De haakjes tonen het gedeelte dat in de gepubliceerde lezing is aangevuld. Het museum bespreekt Kagemasa van Osafune en geeft de datum 1322 voor de kling. Het kopiëren van de haakjes bewaart het verschil tussen overgebleven belettering en redactionele aanvulling.

Is de Bizen-stijl het bewijs dat Naotane in het middeleeuwse Bizen werkte?

Het museum gebruikt Bizen en Sōshū voor verschillende manieren die worden vertegenwoordigd door een negentiende-eeuws paar van dezelfde maker. Een stijlnaam kan op een ander moment en op een andere plaats een historische traditie oproepen. Voor dit paar kan het niet worden vervangen door de biografie van Naotane of door een ingeschreven middeleeuws adres.

Waarom hoort een Bizen-waterpot thuis in deze vergelijking?

De catalogus gebruikt de plaatsnaam binnen een classificatie van keramiek. Het vergelijken hiervan met een gesigneerde woonplaats en een regionale stijl laat zien waarom zoekopdrachten op verschillende museumafdelingen heel verschillende resultaten opleveren. De vorm van het vat en het vermelde gebruik bij theeceremonies onderscheiden het ook van een gewone pot voor de opslag van zaden.

Museumfilms

The British Museum — Plan je Japanse roadtrip met behulp van de houtsneden van Hiroshige | Curator's Corner S10 Afl1

The Met — Het Japanse zwaard en de Japanse esthetiek

Collectierecords en aanvullende literatuur

gerelateerde artikelen