Onna-musha w historii Japonii: wojowniczki, zwoje o naginacie i tradycje rodzin samurajskich

W trzecim miesiącu 1215 roku, dokument został wydany trzem społecznościom na osiedlu Nitta w prowincji Kōzuke. Ich zarządca zmarł. Rząd Kamakury potwierdził wdowę w biurze i poinstruował mieszkańców, że zwyczajowe zobowiązania pozostają w mocy. Dokument zachował nazwisko jej zmarłego męża, Yoshikane. W tłumaczeniu opublikowanym przez historyka Jeffreya Massa, sama kobieta wydaje się być po prostu wdową. Miała wystarczającą władzę, by rząd nakazał mieszkańcom, by ją rozpoznali, ale jego urzędnicy nie widzieli potrzeby nadawania potomstwu jej osobistego nazwiska. Ta mała nierównowaga przebiega przez historię kobiet w japońskich wojowniczych gospodarstwach domowych.

Kobieta, która z łatwością przychodzi do głowy, kiedy ktoś mówi, że samuraja kobieta z reguły wygląda zupełnie inaczej. Ona może być Tomoe, olśniewający w kolorze druku, lub Nakano Takeko z Aizu, zapamiętany za jej rolę w wojnie 1868 roku. Twarz, którą artyści przedstawiają wielokrotnie staje się znajoma. Kobieta nazwana przez jej związek z mężem może zniknąć nawet wtedy, gdy prawdziwy dokument o niej przetrwa. W historii onnamushy jest miejsce dla obu rodzajów dowodów, o ile zadajemy nieco inne pytanie. Kto miał władzę? Kto brał udział w konflikcie zbrojnym? Kto zdecydował, jak te kobiety będą wyglądać w następnych pokoleniach?

Biuro, które spuściło Yoshikane.

Zakon przetrwa w tłumaczeniu wraz z dwoma innymi dokumentami Kamakura, które pomagają zrozumieć jego zwięzłość. Jeden ma do czynienia z konkurencyjnymi roszczeniami o zarządzanie. Inna określa obowiązki gubernatora wojskowego prowincji. Czytając razem, pokazują rząd, który musiał określić, kto może korzystać z praw, gdzie te prawa stały się skuteczne, i które obowiązki nadal należą do kogoś innego. Tłumaczenie jitō jako steward łapie coś o administracyjnym charakterze pierwszego biura. Wyobrażenie sobie nowoczesnego opiekuna, który może po prostu pozbyć się każdego pola w granicach, wywołałoby bardzo mylące wrażenie.

Dla wdowy, testament męża był niezwykle ważny. Podobnie jak uznanie ze strony rządu, oraz przekazanie tej decyzji bezpośrednio mieszkańcom. Władza uzyskana dzięki rodzinie i jej działania w przestrzeni publicznej były ze sobą ściśle powiązane. Dokument również nakazywał utrzymanie ciągłości – stałe opłaty i świadczenia miały być kontynuowane. Konieczne było ustalenie, jakie wcześniej opłaty były ponoszone, oraz kto może ponosić odpowiedzialność za ewentualne niedobory. Te działania rzadko są przedstawiane na obrazach rodów bojowych, jednak miały istotny wpływ na funkcjonowanie tej grupy.

Kuszące jest przekształcenie wdowy w dowódcę pola bitwy lub figuranta. Tekst nie stanowi żadnego z tych elementów. Kobieta, która otrzymała urząd może kierować zasobami, upoważnić innych do działania i podejmowania decyzji uznanych poza jej bezpośrednim domem. To były same w sobie znaczące moce. Roszczenie o osobistą służbę wojskową wymagałoby różnych dowodów. Ta sama dyscyplina powinna mieć zastosowanie do człowieka mianowanego na takie stanowisko. Historie, które automatycznie wyobrażają sobie męskiego kandydata w zbroi i wymagają spektakularnego wyczynu przed przyznaniem się do kobiety już zdecydowali, co znajdą.

W przeciwnym kierunku istnieje równie ważna granica. Pojedynczy nakaz potwierdzający nie stanowi, że wszystkie córki mogą liczyć na dziedziczenie urzędu, lub że relacje w rodzinach wojowników pozostawały niezmienione przez wieki. Mówi nam ona, że w jednej z okoliczności dziedziczenie wdowy było wystarczająco wiarygodne i ważne, aby można było je zapisać na piśmie. Ponieważ społeczność biorców została nazwana, możemy podjąć tę decyzję na określonym majątku. Mały, precyzyjny geograficznie dowód daje lepszy punkt wyjścia do porównania niż zamiatające oświadczenie o wolności lub podporządkowaniu każdej kobiety w średniowiecznej Japonii.

Czytanie Tomoe na papierze, głosie i drewnie

Tomoe przede wszystkim dociera do czytelników po angielsku dzięki tradycji Heike. Opowieść o wojnie dała artystom i publiczności niezapomniany obraz kobiety, wokół której można było mówić o sprawności, lojalności i rozłące. Narracja rozwijała się poprzez przekazywanie, z różnicami pomiędzy wersjami i okazjami wystaw. Traktowanie każdego szczegółu jak współczesnego świadectwa, pomija pracę tych, którzy te historie tworzyli. Odrzucanie tradycji jako bezwartościowej, gdy dany szczegół nie może być zweryfikowany, pomija inny historyczny fakt – możliwość wyobrażenia sobie kobiety na centrum opowieści o wojownikach i uznania jej za godną zapamiętania.

Niniejszy, pochodzący z XIX wieku, trójczęstowy obraz Utagawy Kunisady w Metropolitan Museum of Art, oferuje Tomoe nową wizualną perspektywę. Trójczęstowy obraz składał się z trzech arkuszy. Artysta mógł rozłożyć uwagę na całą kompozycję, oferując nabywcy coś więcej niż pojedynczy, pionowy portret. W identyfikacji muzeum, Tomoe jest centralnym elementem tej reprezentacji Awazu. Bitwa, wzmiankowana w tytule, pochodzi z późnej epoki Heian. Układ postaci i kolorystyka na tych arkuszach nawiązuje do komercyjnej tradycji druku w Edo. To właśnie precyzyjna odległość między postaciami sprawia, że ten drukowany obraz jest niezwykle sugestywny w odniesieniu do długiej, publicznej kariery Tomoe.

Bitwa pod Awazugaharą, JP1115.5a–c
Bitwa pod Awazugaharą, JP1115.5a–c. Metropolitan Museum of Art, otwarty dostęp.

Porównaj kolejny odcisk w tym samym muzeum. Katsukawa Shunshō przedstawia aktora Yoshizawa Iroha stojącego na brzegu. W angielskim tytule kolekcji identyfikacja kobiety jako Tomoe Gozen nosi znak zapytania. Aktor jest lepiej nazwany niż postać. Ten malutki ślad nagrywa prawdziwy osąd na temat dowodów. Usunięcie go może sprawić, że podpisy łatwiej odczytać, ale zmieniłoby możliwą identyfikację w pewność, że zbiór nie twierdzi. W tym przypadku druk może dać nam wykonawcę, miejsce w historii teatru i przybliżoną datę, nawet jeśli rola pozostaje otwarta.

To również robi różnicę, czy kobieta na zdjęciu nosi określony rodzaj broni na koncie najwcześniejszym lub w znacznie późniejszej adaptacji. Badanie w japońskim dzienniku "Women 's Studies" bada to pytanie poprzez materiały średniowieczne i Edo. Stwierdza się, że dostosowania do popularności mogą dostarczyć obraz kobiety noszącej naginatę, gdzie wcześniejsze źródło nie. Późniejszy obraz może być więc doskonałym dowodem na rozwój związku kobiet z naginatą. Backdating ten obraz sprawia, że stowarzyszenie wygląda ponadczasowy i pozbawia teatr jego udział w tworzeniu go.

Podpis w Hamamatsu i zbroja na wyspie

W XVI wieku spory o zadłużenie i kontrolę nad gruntem zapewniły inne miejsce dla kobiecej władzy. Muzeum Hamamatsu i publikacje komunalne zwracają uwagę na dokument zachowany przez sanktuarium i związany z Ii Naotora. Ma napisany monogram, kaō, i dotyczy debt-relief order. Historia miasta często przedstawia Naotorę jako panią-kobietę. Pisemna decyzja podpisana przez władze w regionie daje tej historii mocniejszy punkt wyjścia niż wyobrażona scena samotnego dowództwa w zamku. Umieszcza rodzinę w politycznym krajobrazie z wierzycielami, petytorami i innymi urzędnikami.

Wzór był zamierzony jako sposób potwierdzenia dokumentu w społeczności, która znała i rozpoznawała takie znaki. Dla historyków, ten znak wiąże konkretne działanie władz z konkretną nazwą. Potrzebne są dodatkowe dowody, aby odtworzyć biografię związaną z tą nazwą. To jest istotne w przypadku Naotora, którego tożsamość i wczesne życie były przedmiotem późniejszych relacji i dyskusji. Materiał z Hamamatsu pozwala na bardziej konkretne pytanie niż to, czy przedstawione w dramatyzacji wydarzenia jest całkowicie prawdziwe. Jakie interesy były zaangażowane w tę decyzję, i kto miał wpływ na jej zatwierdzenie? To pytanie prowadzi nas z powrotem do lokalnej administracji, która często jest opisywana wyłącznie jako rodzinną opowieść.

Yoyamazumi Shrine on Řmishima zachowuje kolejny uderzający dowód, ciemnoplaced dō-maru związane w tradycji sanktuarium z Tsuruhime. Krajowy rekord kulturalno-majątkowy wskazuje na pancerz z okresu Muromachiańskiego pod opieką sanktuarium. Sam sanktuarium opisuje niezwykłe proporcje tułowia i odnosi się do tradycji łączącej obiekt z walką na wyspie w 1541 roku. Jej opis zachowuje zarówno obserwację, jak i odziedziczone przypisanie. Odwiedzający mogą szanować opiekunów tej tradycji, uznając jednocześnie, że datowanie pancerza i identyfikacja ciała, które kiedyś go zajmowało, są różnymi osiągnięciami.

Istnieje dodatkowe pytanie dotyczące samej kolekcji. Zbroja umieszczona w sanktuarium nabyła pewien duchowy charakter, który mógł się rozciągać znacznie poza żywotność dawcy lub użytkownika. Składowe mogą być oddzielone. O wokół pozostałych fragmentów mogą rozwijać się historie. Sanktuarium zwraca uwagę na brak hełmu i dużych tarcz, koncentrując się na szczegółach tułowia. Częściowy zestaw, posiadający unikalną lokalną historię, może przekazać więcej informacji o oddaniu i pamięci niż nowoczesna rekonstrukcja, która dąży do idealnego dopasowania. Jego obecny kształt powinien być obserwowany przed podjęciem jakichkolwiek prób uzupełnienia obrazu.

Czego nauczyły się kobiety w domach Edo?

Naginata ma długą historię, która wykracza poza jej tradycyjne powiązanie z kobietami. To sprawia, że zmieniające się powiązanie staje się przedmiotem analiz w historii społecznej. Kiedy instrument ten stał się szczególnie ważnym w edukacji i reprezentacji kobiet pochodzących z rodzin wojowniczych? Jakie rodziny mogły sobie pozwolić na formalne nauki? Kto prowadził rejestry przekazywania, a kto je przechowywał? Odpowiedzi na te pytania nie muszą być identyczne w prowincjonalnym regionie, dużym mieście i gospodarstwie, w którym nauki były prowadzone przez członków rodziny. Dowody na edukację kobiet na przełaze epoki Edo są znacznie bardziej liczne niż twierdzenie, że wszystkie córki wojowników poddawano tej samej, obowiązkowej programie nauczania.

Papier może być niezwykle pouczny, jeśli uwzględni się jego rolę w relacji. Nauczyciel może wskazać adresata, szkołę lub tradycję, a zapis potwierdzający przekazanie może ustalić datę. To są informacje, których obraz anonimowej kobiety nie może dostarczyć. Jednak przetrwanie dokumentu szkoły nie ujawnia, ile kobiet w okolicznym miasteku otrzymało podobne nauki. Może ono było cenione właśnie dlatego, że otrzymywanie go było wyjątkowe. Lista zachowana przez jedną rodzinę nie daje automatycznie prawa do reprezentowania wszystkich rodzin, których dokumenty zostały utracone.

Wystawa Muzeum Historii Zamku Saga na temat nauki walki w domenie Nabeshima zgromadziła nazwy naginata, materiały do transmisji i rekordy z odrębnych kolekcji. Opis prefektury podkreśla symboliczne miejsce, w którym osiągnięcia wojenne mogłyby zajmować wojownicze kobiety. Czytanie wystawy jako grupy zapobiega częstym błędom. Dokument o jednej tradycji na wyświetlaczu obok obiektu z innej kolekcji nie staje się tym samym certyfikatem właściciela. Kuratorzy używają bliskości, aby zaprosić do porównania. Dobrobyt nadal podróżuje z indywidualnym obiektem. Nazwa ucznia musi pochodzić z dokumentu lub nagrania związanego z dźwiękiem.

Uroczystość małżeńska, Metropolitan Museum of Art
Uroczystość małżeńska, Metropolitan Museum of Art. Metropolitan Museum of Art.

Dom był również miejscem ceremonii, służby i wymiany między rodzinami. Rzeczy panny młodej mogą być odkryte z niezwykłą starannością, ponieważ przedmioty towarzyszyły jej w nowym otoczeniu. Wyobrażony zestaw mebli ślubnych pozwala nam zobaczyć, jak gospodarstwa domowe reklamowały rangę lub smak. Nie może nam powiedzieć, czego panna młoda nauczyła się jako dziecko. Z drugiej strony, kobieta, która otrzymała instrukcję walki, nadal żyła wśród pisarskich pudełek, ubrań, darów i religijnych obserwacji. Historia ograniczona do jej najbardziej wizualnie dramatycznego opętania może po cichu odtworzyć wąski obraz jej życia, który postawiła przed wyzwaniem.

Wyprawa panny młodej ze zbioru Wiosenny deszcz (Harusame shū), t. 1. Metropolitan Museum of Art.
Wyprawa panny młodej ze zbioru Wiosenny deszcz (Harusame shū), t. 1. Metropolitan Museum of Art.. Metropolitan Museum of Art.

Co te kości w Senbonhamie mogą nam powiedzieć?

W Numazu, burza w 1900 roku ujawniła ludzkie czaszki w lesie sosnowym Senbon. Konto kulturalne miasta identyfikuje dochodzenie podjęte przez antropologa Suzuki Hisashi w 1954 roku i raport wydany później. Strona jest związana z memoriał. Numazu opisuje zbiór ponad stu osobników, w większej części ocenianych jako młode samce. Jej konto łączy szczątki z lokalną tradycją o konflikcie pod koniec średniowiecza. Nie przedstawia ona badania DNA, które określa procent kobiet bojowników w nazwanej bitwie.

Te różnice są ważne, ponieważ archeologia może prowadzić do udzielania odpowiedzi na błędne pytanie z niezwykłą pozorującą precyzją. Wybrane stanowisko, przeznaczone na konkretną praktykę pogrzebową, różni się od wszystkich mieszkańców miasta lub od wszystkich osób obecnych podczas konfliktu. Burza, która ujawnia część stanowiska, zmienia, które elementy przyciągają uwagę. Ponowne pochówki i upamiętnianie dodają dodatkowych decyzji, zanim badacz nawet zobaczy szczątki. Nawet dokładna ocena każdego osobnika w kolekcji, opisuje tę kolekcję. Do rekonstrukcji składu armii potrzebne byłyby znacznie dodatkowe dowody.

Studium Tomohito Nagaoka, Junmei Sawada i Kazuaki Hirata oferuje pomocne porównanie ze średniowiecznym Kamakura. Autorzy badali określoną próbkę pochówku na wybrzeżu Yuigahama, oceniając takie kwestie jak wiek przy śmierci, choroby stomatologiczne i urazy. Ich metoda i konkretna strona mają znaczenie. Zęby mogą zapisywać aspekty diety i wczesnego stresu, o których narracja wojskowa nigdy by nie wspomniała. Dowody urazów mogą zaostrzyć pytania dotyczące przemocy w społeczeństwie. Ani obserwacja nie zapewnia zawodu, ani nazwiska rodziny. Gazeta jest cennym źródłem średniowiecznego życia bez konieczności zmieniania swoich obiektów w możliwych do zidentyfikowania wojowników.

Aizu w 1868 roku

Nakano Takeko przenosi historię do wojny Boshin, kiedy rywalizujące władze i los rozkazu Tokugawa podzieliły Japonię. Ostateczna porażka Aizu jest często opowiadana przez młodych mężczyzn z Byakkotai lub oblężenie jego zamku. Lokalne konta wymieniają również kobiety, które przyjęły na siebie uderzająco różne obowiązki. Konto Japońskiej Agencji Turystyki oparte na materiale Aizu opisuje Takeko, jej matka i jej siostra w grupie działającej niezależnie po odmowie kobietom miejsca w oficjalnych oddziałach. Oddzielnie identyfikuje Niijimę Yae jako kolejną znamienitą kobietę konfliktu.

Szczegółowy opis oficjalnego uznania jest szczególnie ważny. Konto oparte wyłącznie na zwykłym spisie jednostek mogłoby pominąć kogoś, kto działał poza tą strukturą. Natomiast późniejsza narracja może dać grupie formalne pojawienie się, którego wtedy nie posiadała. Lokalna pamięć Aizu zachowuje zarówno uczestnictwo, jak i wykluczenie. Mówienie tylko jednej strony zakłóciłoby wybory kobiet. Konto znajduje się również Takeko wśród krewnych. Rodzina, która figuruje w tak wielu historiach, jak ustalanie obowiązków kobiet, mogłaby również zapewnić relacje, za pośrednictwem których kobiety działały razem w nadzwyczajnej sytuacji kryzysowej.

Aizu nie służy jako wygodne zakończenie, w którym wszystkie wcześniejsze dowody ostatecznie stają się jedną tradycją. Takeko żył ponad sześć wieków po tym, jak wdowa została mianowana w Nitta. Wdowa miała oficjalne spotkanie administracyjne. Pamiętana inicjatywa Takeko wiązała się z odmową oficjalnej roli. Obie kobiety pojawiają się w historiach społeczeństwa wojowników, ale kontrast między ich uwarunkowaniami instytucjonalnymi jest bardziej odkrywczy niż jakiekolwiek wyobrażenie podobieństwa między ich ubraniami. Porównanie pokazuje, jak bardzo zdolność kobiety do działania zależy od tego, gdzie, kiedy i przez kogo jej działania mogą uzyskać uznanie.

Yoshizawa Iroha jako kobieta (Tomoe Gozen?) Stojąca na Banku, JP411
Yoshizawa Iroha jako kobieta (Tomoe Gozen?) Stojąca na Banku, JP411. Metropolitan Museum of Art, otwarty dostęp.

Ponowne umieszczanie nazw na etykietach

Wyobraź sobie stworzenie niewielkiej wystawy wykorzystując te materiały. Rozporządzenie Kamakura wymagałoby przestrzeni dla trzech społeczności, na którą było skierowane. Wydruki Tomoe wymagałyby zarówno daty wydruku, jak i znacznie wcześniejszego okresu, którego tematem są. Zbroja wymagałaby opisu z sanktuarium, odnoszącego się do jej posiadania, oraz określenia jej składu. Badanie pochówków wymagałoby mapy próbki oraz stwierdzenia metody. Raport z Aizu wymagałby imion kobiet oraz wyjaśnienia ich relacji do oficjalnych sił. Teksty uzupełniające miałyby pełnić zupełnie różne funkcje.

Szeroka etykieta, taka jak samuraja, może wprowadzić czytelników na tę wystawę. Po wejściu do środka, poszczególne nazwiska, anonimowe biura i dokładne miejsca są bardziej interesujące. Wdowa, którą administrator mógłby zidentyfikować za pośrednictwem męża, może jednak wymagać od mieszkańców uznania jej autorytetu. Nazwa aktora może być czytelna nawet wtedy, gdy bohaterka, którą grał, pozostaje niepewna. Pancerz może być bezpiecznie datowany, podczas gdy jego związek z kobietą pozostaje cenną tradycją. A kobieta odwróciła się od instytucji, może być nadal zapamiętana przez społeczność, której historię pomogła ukształtować. Są to różne sposoby wejścia do rekordu historycznego, każdy warty zachowania na własnych warunkach.

Często zadawane pytania

Czy kobieta mogłaby utrzymać urząd pod szogunatem Kamakury?

Tak. Przetrwające potwierdzenie z 1215 nazwisk Yoshikane wdowy jako jitō dla trzech społeczności na posiadłości Nitta.

Co znaczy onna- musha?

Opisuje wojownika kobiety. Do szerszej kategorii kobiet z rodzin wojowników należały posiadacze majątku i administratorzy oraz kobiety zaangażowane w konflikty zbrojne.

Czy każda córka samuraja studiowała naginatę?

Istnieją dowody do nauczania w poszczególnych rodzinach i okresach. Przetrwanie dowodów nie ustanawia uniwersalnego programu nauczania w całej Japonii.

Gdzie można znaleźć zbroję związaną z Tsuruhime?

Świątynia Ōyamazumi na wyspie Ōmishima przechowuje zbroje z okresu Muromachi. Tożsamość osoby, dla której zbroja została wykonana, pochodzi z tradycji świątyni.

Czy pochówek Senbonhama daje liczbę kobiet wojowników?

Numazu City opisuje badanie ludzkich czaszek, oceniane głównie jako młode samce. Jej konto nie daje żadnej liczby kobiet-bojowników na bazie DNA.

Kim był Nakano Takeko?

Była kobietą z Aizu, którą zapamiętano za udział w wojnie Boshin w 1868 roku wraz z grupą, która obejmowała jej matkę i siostrę.

Filmy i wykłady

JASA: Towarzystwo Sztuki Japońskiej w Ameryce — Samurajski Blask: Przybory Mieczowe z Edo-Japonii (wykład Markusa Sesko)

徳川美術館チャンネル — 徳川美術館 刀剣解説 展覧会見どころ紹介

Rejestry zbiórki i dalsze czytanie

Powiązane artykuły