Mistrzowie okresu shintō z Osaki i Edo: tōranba Tsudy Sukehiro, Inoue Shinkai i Nagasone Kotetsu

W japońskim rejestrze zabytków kultury, miecz wykonany w Osace jest identyfikowany przez nazwę, miesiąc i rok. Twórca to Tsuda Sukehiro. Data odpowiada 1679 roku. Kolejne oficjalne zapisy identyfikują kły wykonane trzy lata wcześniej przez Inoue Shinkai. W Muzeum Sztuki Walters w Baltimore, pod tą samą nazwą, Shinkai, znajduje się kolejna informacja z zakresu pracy kuratora. Inskrypcja na tym konkretnym mieczu jest klasyfikowana jako fałsz. Trzeczy rzemieślnik pracujący w Edo zostawił wskazówkę zupełnie innej natury na jednym ze swoich mieczy. Nagasone Kotetsu poinformował swoich czytelników, gdzie można go znaleźć w mieście.

Dla historii sztuki XVII wieku są to niezwykle użyteczne przedmioty. Obraz fal na krawędzi noża, chryzantema na obsadze, a nazwa edońskiego dzielnicy – wszystko to łączy sztukę, która może wydawać się bardzo abstrakcyjna, z konkretnymi ludźmi i miejscami. Każdy z nich ujawnia inny aspekt, który kolekcjonerzy nazywają okresem szinto. Sukehiro wyjaśnia, jak widoczny wzorzec wizualny stał się powiązany z twórcą i miastem. Shinkai daje możliwość odróżnienia uznanego artysty od późniejszego, znacznego zainteresowania jego imieniem. Kotetsu pokazuje, jak wiele historii społecznej może przetrwać w tym, co na pierwszy rzut oka wygląda jak tradycyjne podpisanie.

Dwa duże miasta w nowej sytuacji politycznej

Japońskie słowo, zwykle tłumaczone jako „szinto” w historii mieczy, oznacza nowe miecze. Jest to niezależne od słowa odnoszącego się do religijnej tradycji, które również w języku angielskim zapisywane są jako „Shinto” bez znaków diakrycznych. Okres tradycyjny rozpoczyna się około przejściu ze XVI na XVII wiek. Konsolidacja terytorialna zmieniła krajobraz produkcji. Duże miasta i zamkowe osady oferowały inne warunki dla zamówień i obrotu gotowymi dziełami niż średniowieczne społeczności, których nazwy nadal cieszą się dużą powagą. Miecz wykonany w takich warunkach mógł być jednocześnie powiązany z konkretnym miastem i ściśle związany z bogatszym słownictwem piękna.

Osaka i Edo zajmowały różne pozycje w początkowym okresie. Osaka była ważnym centrum handlowym i dystrybucyjnym, podczas gdy Edo było siedzibą szogunatu Tokugawa i domem dla rosnącej populacji urzędników, służących, rzemieślników i kupców. Byłoby zbyt proste, by sprowadzić te różnice na psychologię obu miast, zakładając, że artyści z Osaki byli przede wszystkim zaniepokojeni wyglądem, a artyści z Edo – użytecznością. Jednak same inskrypcje komplikują ten obraz. Artyści z Osaki mogli posiadać tytuły związane z dworem, a twórcy z Edo mogli poświęcić uwagę detalom wyglądu, które większość ludzi widziała rzadko.

Rozważmy odbiorców podpisu na przedmiocie. Większość czasu ten element obiektu pozostawał niewidoczny. Osoby, które miały powód do inspekcji lub rejestracji, wliczając w to zwiedzających, później opiekunów i specjalistów odpowiedzialnych za ocenę kolekcji, były tym zainteresowane. Podane daty, tytuły i lokalizacje mogły stać się kluczowe wiele lat po tym, jak publiczna uwaga skupiła się na widocznym ostrzu. Dziś, muzeum może uczynić tę inskrypcję bardziej dostępną w fotografii, niż kiedykolwiek była podczas użytkowania przedmiotu. Ta zmiana zmienia, co można oczekiwać od pojedynczego przykładu.

Sukehiro oraz fala z Osaki

Katana wykonana przez Tsudę Sukehiro, datowana na 1677 rok. Muzeum Narodowe w Tokio.
Katana wykonana przez Tsudę Sukehiro, datowana na 1677 rok. Muzeum Narodowe w Tokio.. Ka23 13 (za pośrednictwem Wikimedia Commons). Licencja.

Nazwa Sukehiro była używana przez pokolenia. Artysta, który jest powszechnie kojarzony z techniką znaną jako toranba, to Sukehiro, który podpisywał się imieniem Tsuda i tytułem Echizen no Kami. Tytuł Echizen no Kami nie powinien prowadzić odwiedzających do niewłaściwej prowincji w poszukiwaniu warsztatu w Osace. Honorowe tytuły, nazwy miejsc zamieszkania oraz współczesne lokalizacje kolekcji muzealnych należą do oddzielnych sekcji katalogu. Jedno dzieło mogło zostać stworzone w Osace, nosić nazwę innej prowincji jako część tytułu, a następnie być badane w Tokio.

Toranba wywołuje wrażenie burzowego lub wzburzonego morza. To, co widz, to sekwencja unoszących się i opadających obszarów na twardym brzegu. Porównanie do fal daje wzrok sposób na śledzenie ich rytmu. Zobaczmy raz kształt pojedynczej fali, a następnie cofnij się, aby zobaczyć, jak odstępy różnią się w całej kompozycji. Schemat, który powtarza pojedynczą falę w stałych odstępach, może być pomocny w wyjaśnianiu tego pojęcia. Jednak pomija wiele tego, co ludzie doceniają w przekonującym przykładzie – różnice między kolejnymi formami zapobiegają temu, by powierzchnia stała się jedynie powtarzalnym ornamentem.

Istnieje szczególnie pouczająca różnica między falą widoczną na stali, a falą przedstawioną na elementach konstrukcyjnych. Kowal może stworzyć relief przedstawiający wodę i dodać rozpoznawalne zwierzęta lub rośliny, aby stworzyć scenografię. Fala powiązana z Sukehiro należy do samej powierzchni noża. Światło i kierunek powierzchni wpływają na to, jak wyraźnie widać jej krawędź. Oglądalny może rozpoznać podobieństwo do wody, bez konieczności przypuszczania, że scena została wykuta na elemencie. Później w tej wystawie spotkamy się z zajmującymi obrazami – króliki i fale – na zestawie elementów, gdzie związek między obrazem a obiektem jest zupełnie inny.

Wydana ilustracja Sukehiro jest datowana na 1677 rok. W japońskim rejestrze, uznawana za narodowe dzieło, jest datowana na 1679 rok. Są to dwa różne utwory artysty. Ich bliskie daty sprawiają, że rozróżnienie jest jeszcze ważniejsze. Ilustracja jednego reprezentatywnego dzieła jest pomocna w zrozumieniu epoki, jednak nie może być wymieniana bezwzględnie na ilustrację innego dzieła, które znajduje się w sąsiednim akapicie. Narodowy rejestr wskazuje Muzeum Mieczów Japońskich w Tokio jako instytucję, która posiada to drugie dzieło. Dodatkowo, data tego uznania jest przypisana do XX wieku, dokumentując rozpoznanie w nowoczesnym systemie prawnym, a nie drugą fazę w procesie tworzenia dzieła.

Porównanie tych dokumentów pomaga wyjaśnić, jak osiągnięcie jednostkowe przekształciło się w język specjalistyczny. Twórca pozostawia serię sygnowanych dzieł. Obserwatorzy nadają charakterystycznej cech występującej w nich regularnie, określone imię. Później, obserwatorzy znajdują to imię w książce i zaczynają szukać go również w innych miejscach. Ten proces może prowadzić do autentycznego odkrycia podobieństw między obiektami. Może również zachęcać czytelnika do uznania jakiegokolwiek wystarczająco regularnego wzoru za dowód konkretnej znalezionego stylu. Dzieła datowane oferują drogę powrotnej od ogólnej etykiety do historycznej osoby, której twórczość uczyniło słynnym.

Inoue Shinkai oraz chryzantema

Rejestr państwowy, numer Shinkai, dotyczący noża, jest datowany na osmy miesiąc roku Enpo cztery, co odpowiada 1676. Archiwalne dokumenty i prezentacja w Muzeum Historii Osaki zachowują szczególnie interesujący graficzny element. Rok można zapisać, powtarzając znak "dwa" dwa razy, co odpowiada "cztery". Współczesny katalog podaje standardowy numer roku, podczas gdy inskrypcja zachowuje swój historyczny wygląd. Czytelnik, który napotka ten zapis po raz pierwszy, mógłby błędnie uznać powtórzone znaki za błąd drukarski. W takim przypadku, lista wystawowa i rejestr dostarczają wystarczających dowodów, aby zrozumieć, że normalizacja wszystkich znaków spowodowałaby utratę istotnych informacji.

Dodatkowe oznaczenie na odwrotnej stronie to emblemat z chryzantem. Na przedniej stronie widnieje napis „Inoue Shinkai”. Informacje dotyczące twórcy wskazują na jego wcześniejszą nazwę – Kunisadę – oraz na jego powiązania z poprzednią generacją warsztatu. Tutaj zmiana podpisu może oznaczać zmianę w karierze artysty, a przekazanie imienia z jednej generacji na drugą może oznaczać dwóch różnych artystów. Indeks może łatwo sprawić, że pierwsza historia będzie wyglądać jak dwie kariery, a druga jak pojedyncza, niezwykle długa. Datowany napis pomaga odróżnić te dwie sytuacje.

Przymiotnik, czasem tłumaczone jako „Masamune z Osaki”, jest częścią historii reputacji. Powołuje on artystę do wyimaginowanej relacji z wybitnym średniowiecznym poprzednikiem. Nie przenosi Osaki do średniowiecznej prowincji Sagami ani nie dostarcza dowodów na to, że twórcy współpracowali. Takie porównania mają długą historię, ponieważ skondensują ocenę estetyczną w nazwie, która już jest znana wielu ludziom. Ekspozycja może rozwinąć tę ocenę, umieszczając konkretne dzieło obok opisów jego powierzchni oraz dokumentalnych dowodów na datę powstania. To bogatsze wykorzystanie tego przydomka niż traktowanie go jako alternatywnej znaku.

Kury pływające po falach, z nożem, na którym widnieje fałszywa podpis Shinkai, Muzeum Sztuki Walters 51.1236
Kury pływające po falach, z nożem, na którym widnieje fałszywa podpis Shinkai, Muzeum Sztuki Walters 51.1236. Kurowa Katsubumi / Yoshioka Shigesada (za pośrednictwem Wikimedia Commons).

Zbiory Walters Art Museum dobrze pokazują, jak starannie trzeba rozdzielać te kategorie. Na głowni w oprawie z motywem zajęcy na falach widnieje imię Inoue Shinkai i data odpowiadająca rokowi 1668. Muzeum uznaje tę sygnaturę za fałszywą. W tej samej karcie wymieniono innych twórców w związku z okuciami. Katalog rejestruje więc jednocześnie kilka rodzajów świadectw. Inskrypcja rzeczywiście istnieje jako ślad historyczny, w najprostszym sensie ktoś wyrył na głowni te znaki. Muzeum kwestionuje natomiast wynikające z nich przypisanie autorstwa. Inne części zespołu zachowują własną tożsamość artystyczną.

Kontrowersyjna podpis na ostrzu nie powoduje, że elementy ozdobne przestają istnieć. Mogą być badane oddzielnie, a muzeum Walters udostępnia oddzielne dokumenty dotyczące fragmentów całego zbioru. Ozdobny kołnierzyk, udekorowany królikami i falami, jest powiązany z Kurowa Katsubumi. Jego obrazy można traktować zarówno w kontekście rzeźby metalowej, jak i przy porównywaniu ostrzy. Osoba zainteresowana sztuką tego kołnierzyka może po raz pierwszy napotka nazwę Shinkai w tym dokumencie. Dbanie o kwalifikację muzeum od samego początku zapobiega temu, że użyteczna kolekcja stanie się nieprecyzyjnym przypisaniem w kolejnych publikacjach.

Co napisał/a Kotetsu na temat Edo

Katana Nagasone Okisato, znana jako Kotetsu
Katana Nagasone Okisato, znana jako Kotetsu. SLIMHANNYA (za pośrednictwem Wikimedia Commons). Licencja.

Kotetsu jest powiązane z imieniem Okisato oraz nazwiskiem Nagasone. Inskrypcje prezentują te elementy w różnych formach. Jego doświadczenie w produkcji zbroi często jest wykorzystywane do wyjaśnienia jego pozycji wśród artystów Edo. To doświadczenie czyni miasto szczególnie interesującym kontekstem dla jego kariery. Rzemiosło, które służyło wojskowemu społeczeństwu, mogło korzystać z powiązanych społeczności kowarów, mecenasów i pośredników. Niekoniecznie wszystkie charakterystyczne cechy podpisanych mieczy można wyjaśnić jako przeżycie wcześniejszej profesji. Dowody na karierę oraz dowody na powstanie pojedynczego przedmiotu zasługują na oddzielne rozpatrzenie.

Jedno krajowe rekordy – Kotetsu – wskazuje na dzielnicę Shinobugaoka, położoną w pobliżu świątyni Toeizan, która jest ściśle związana z obszarem Ueno w Tokio. Kilka znaków na tangu pozwala zidentyfikować artystę w mieście, które często jest opisywane w kontekście jego zamku i administracji. To nie jest współczesny adres ulicy z numerem. Jest to oznaczenie, które pozwala mieszkańcom znających tę dzielnicę, powiązać twórcę z rozpoznawalnym miejscem. Dzięki takim oznaczeniom możliwe jest prowadzenie historii miejskiej sztuki, zaczynając od skali dzielnicy.

Ten sam zapis podaje datę z drugiego miesiąca roku Kanbun jedenasctego. Ten okres, czyli rok, odpowiada 1671. W sekcji z kalendarzem (w bazie danych) podana jest wartość 1617. Różnica jest widoczna przy porównaniu obu części wpisu. Użycie współczesnej nazwy okresu i jego liczby daje solidny powód do wykorzystania późniejszej daty i do jawnego zaznaczenia tej różnicy. Błędne byłoby przypuszczenie, że dwie różne miecze lub dwa twórcy wynikają z błędnych cyfr w nowoczesnym polu. Obecna inskrypcja, zachowana pod mocowaniem, stała się sposobem weryfikacji katalogu i ułatwienia dostępu do informacji.

Kolejna zarejestrowana pozycja Kotetsu, przechowywana w sanktuarium Toshogu w prefekturze Wakayama, nosi inną formę imienia artysty. Rejestr opisuje utwardzony wzór jako zbliżone, nieregularne elementy. Porównując te dwie rejestracji, różnice w tym, co przetrwało, stają się widoczne. Przykład sanktuarium ma specyficzny, instytucjonalny kontekst, co samo w sobie jest ważne. Przykład rejestrujący dzielnicę Edo ma wyjątkową wartość jako dokument topograficzny. Żaden z tych opisów nie jest wyczerpującą biografią. Ich zestawienie pokazuje, jak informacje o pojedynczym artyście mogą przetrwać w różnych miejscach z różnych powodów.

Nagasone Kotetsu – praca, późniejsza z złotą inskrypcją
Nagasone Kotetsu – praca, późniejsza z złotą inskrypcją. Nazwisko twórcy nie zostało odnotowane (za pośrednictwem Wikimedia Commons). Licencja.

Późniejsze złote napisy na fotografii z datą Kotetsu wprowadzają kolejną kategorię. Złote litery i podpis wykonawcy nie muszą odnosić się do tego samego wydarzenia ani być wykonane w tym samym czasie. Późniejsi właściciele i ekspertzy mieli powody, by dodawać informacje, które uważali za warte zachowania. Można badać te dodatki jako część historii przedmiotu, jednocześnie oddzielając je od dowodów na jego wytworzenie. W etykie galerii można to osiągnąć kilkoma starannie dobranymi słowami. W fotografii bez podpisu, widoczne złoto może łatwo wydawać się bardziej autorytatywne niż spokojniejsze napisy, które poprzedzają je.

Spoglądając na dwa miasta

Trzech artystów oferuje cenną alternatywę dla idei, że historia wczesnowiecznej sztuki powinna być przedstawiana jako konkurencja. Niekoniecznie trzeba wybierać zwycięzcę, aby dostrzec, że Sukehiro rozwiązał problem wizualnego rytmu, że Shinkai stał się niezwykle silnym punktem odniesienia dla innych, oraz że Kotetsu dostarczył wartościowe dowody na środowisko, w którym pracował. Ocena, który artysta był preferowany przez kolekcjonera, mówi nam coś o priorytetach tego kolekcjonera. Zbiór dobrze udokumentowanych obiektów pozwala na jednoczesne widoczność wielu priorytetów.

Można również organizować dowody według ich twórców. Kowal podawał imię, tytuł lub lokalizację. Strażnik rejestrował przypisanie lub udokumentował przekazanie. Późniejszy rzemieślnik wykonał lub podpisał element, który miałby towarzyszyć starszemu nożowi. Oceniarz dodał inskrypcję. Urząd publiczny nadał oznaczenie. Kurator w Baltimore zidentyfikował prestiżową podpisywaną jako fałszywą. Sekwencja może obejmować kontynenty i wieki. Jeśli ostatnie obserwacje w niej ulegają zmianie, wcześniejsze wydarzenia nie muszą być wszystkie przepisywane. To jeden z powodów, dla którego staranne katalogi kolekcji zachowują zarówno dosłowne zapisy na obiekcie, jak i ocenę instytucji.

Czwartym ważnym elementem jest wzmianka w liście wystawienniczym. Wystawa w Osace zidentyfikowała nóż pod numerem Shinkai i zaznaczyła, że jest to prywatne pożyczenie. Rejestracja i sama wystawa miały różne cele. Rejestracja ma na celu identyfikację dzieła w dłuższej perspektywie, a lista wystawiennicza informuje, kiedy i w jakich okolicznościach można było je zobaczyć. Osoba, która znajdzie ten nóż w późniejszym czasie, powinna unikać przekształcania tymczasowego pożyczenia w stałą kolekcję muzeum. To rozróżnienie jest szczególnie ważne w dziedzinie historii sztuki, gdzie wiele ważnych dzieł nie znajduje się w publicznych zbiorach. Możliwość zobaczenia prywatnego noża obok przykładów znajdujących się w publicznych zbiorach, nadaje tymczasowej wystawie naukowe znaczenie. Zachowanie listy wystawienniczej po opróżnieniu regałów, umożliwia utrzymanie tej możliwości porównania w historycznym rejestrze.

Dla osób, które przyglądają się tym pracom po raz pierwszy, skuteczne porównanie powinno rozpocząć się od trzech obrazów, a nie trzech słów. Pamiętaj o ruchu fali widocznym w stali, o precyzyjnym kształcie kwiatu związanym z napisem na tangu oraz o niewielkiej liczbie postaci, które ukazują dzielnicę Edo. Każdy z nich jest wystarczająco mały, by zmieścić się na obiekcie, który można zobaczyć jednym spojrzeniem. Każdy z nich otwiera historię znacznie szerszą niż sam obiekt. Razem wyjaśniają, jak dwa miasta, ich artyści oraz wielu późniejszych czytelników ich dzieł, znalazły się na tych samych stronach historii sztuki Shinto.

Często zadawane pytania

Co to jest "toranba" w katalogu mieczy z Osaki?

To jest nazwa dla hamona, która wywołuje wrażenie fal, a szczególnie kojarzona z Sukehiro.

Jaki dzień jest podany w rejestrze Sukehiro w Tokio?

Rejestr zabytków kulturowych wskazuje, że drugi miesiąc Enpo, czyli 1679 rok.

Co pojawia się wraz z datą na ostrzu Osaka Shinkai?

Oznaczony egzemplarz z roku 1676 posiada na odwrocie symbol chryzantem.

Czy podpis Shinkai na Walters 51.1236 jest akceptowany?

Muzeum Sztuki Walters wyraźnie identyfikuje tę podpisywaną jako fałszywą i oddzielnie podziękowuje osobom, które je stworzyły.

Gdzie Kotetsu umiejscowił się w pracy „Kanbun eleven”?

Inskrypcja odnosi się do dzielnicy Shinobugaoka w Toeizanie w Edo.

Czy Shinto i Shinshinto obejmują ten sam moment historyczny?

Są to różne okresy. Te dzieła z XVII wieku poprzedzają późny okres renesansu Edo, związany z Suishinshi Masahide.

Filmy i wykłady

Film w języku japońskim — Osaka Museums(大阪ミュージアムズ) — 【家康もいる?!】大スケールに描かれた 人々の姿に注目!(大阪歴史博物館/大阪の宝)

Film w języku japońskim — 迫田貫路 — 日本刀 虎徹・東京国立博物館・撮影禁止だった「虎徹」を撮る

Rejestry zbiórki i dalsze czytanie

Powiązane artykuły