Tradycja Yamato: kowale świątynni z Nary, szkoły Tegai i Hōshō oraz proste usłojenie masame

Data w środku mapy

W drugim miesiącu 1317 roku, kowal Sadayoshi oznaczył miejsce i datę na krótkim mieczu. Takaichi, w prowincji Yamato, pomaga zlokalizować ten przedmiot na mapie. Rok Bunpō pomaga ustalić jego lokalizację. To, co czyni ten przedmiot dobrym punktem wyjścia dla historii tradycji Yamato, to niezwykła precyzja tych dwóch stwierdzeń. W sąsiednim katalogu muzeum można znaleźć niepodpisany miecz przypisywany do Taima, pochodzący z innej szkoły Yamato, wraz z późniejszym świadectwem i wierszem dodanym w złocie. Obie te zapisy ukazują, na ile różnie przedmiot z epoki średniowiecznej może zyskać swoje miejsce w historii.

Dzisiaj, pięć nazw najczęściej powiązanych z Yamato to Senjuin, Taima, Tegai, Hōshō i Shikkake. Współczesna mapa umiejscawia ich świat w i wokół Nara. Konwencjonalna historia japońskich mieczy umiejscawia Yamato obok Yamashiro, Bizen, Sōshū i Mino, traktując je jako jedną z pięciu głównych tradycji. Obie listy operują na różnych skalach. Tegai stanowi jedną z grup w tradycji prowincjonalnej, a Mino jest kolejną tradycją w szerszym porównaniu. Kolejność wpisów w obu listach nie wskazuje na chronologię ani ranking przedmiotów przypisanych do nich.

Dwa pytania prowadzą do analizy materiałów Yamato. Po pierwsze, jak instytucje i miejsca nadawały nazwy grupom rzemieślniczym? A po drugie, co można zobaczyć w zachowanych pracach, które były powiązane z tymi grupami? Pierwsze pytanie prowadzi poza prezentowaną ekspozycję, do bram i religijnych społeczności w Nara. Drugie prowadzi z powrotem do szczegółów mierzących milimetry na obiekcie w Tokio. Te dwa sposoby obserwacji spotykają się w inskrypcjach na niektórych dziełach. W innych przypadkach, ich powiązanie opiera się na przypisaniu, zachowaniu starego dokumentu, lub na wiedzy kuratora, który potrafi porównać bardzo odległe od siebie fragmenty.

Co świątynia może nam powiedzieć

Tegai tradycyjnie kojarzona jest z obszarem bramy Tegaimon przy świątyni Tōdaiji. Brama to stosunkowo precyzyjny punkt orientacyjny. Sugeruje ona trasę, którą wykorzystywali ludzie poruszający się między dziedziną świątyni a miastem, oraz sposób ustalania lokalizacji pracy, odwołując się do miejsca, które inni mogli łatwo rozpoznać. To powiązanie lepiej oddaje urbanistyczną przestrzeń, niż proste określenie „kowal świątyni”. Osoba mieszkająca lub pracująca w pobliżu religijnej instytucji mogła wywołać nazwę, odwołując się do otoczenia, bez konieczności identyfikacji w istniejących zapisach tej instytucji.

Tachi podpisał umowę z Kanenagą, Tegai, szkoła, okres Kamakura.
Tachi podpisał umowę z Kanenagą, Tegai, szkoła, okres Kamakura.. Kakidai (za pośrednictwem Wikimedia Commons). Licencja.

Ten obraz autorstwa Kanenagi, przedstawiony tutaj, oferuje cenną analizę porównującą nazwę grupy z nazwą osobistą. Etykieta przedstawionego dzieła identyfikuje go jako pracę Kanenagi i umieszcza w okresie Kamakura. Tegai to historyczna klasyfikacja, w ramach której można badać ten fragment. Osoba oglądająca nazwę na tangu nie powinna oczekiwać, że odtworzy ona słowa współczesnego nagłówka galerii. Powiązanie artysty z konkretną społecznością oraz sposób, w jaki artysta wybrał umieścić swoje imię na metalu, stanowią różne elementy rejestru muzeum. Można na ich podstawie wzajemnie się uzupełniać, bez konieczności tworzenia ich dosłownej kopii.

Kościół był również miejscem, w którym spotykały się różne specjalistyczne zawody. Budowle, meble, obrazy, rzeźby, metalowe elementy i tkaniny wymagały pracy, materiałów, transportu i konserwacji. Zdolność głównej instytucji religijnej do prowadzenia takiej działalności zapewniała podstawę dla rozwoju społeczności rzemieślniczych. Jednak, przechodząc od tego obserwacji, stwierdzenie, że kościół zamówił konkretny miecz lub zatrudnił jego twórcę na ustalonych warunkach, wymaga dodatkowego potwierdzenia, np. w postaci inskrypcji, relacji lub wiarygodnego rejestru przekazania. Samo położenie bram nie powie nam, kto zapłacił za miecz.

Spoglądanie na Narę przez malowniczy krajobraz

Mandala Kasugi w Metropolitan Museum of Art prezentuje nowy sposób myślenia o religijnej geografii. Mandala może reprezentować relacje między świętym miejscem, jego otoczeniem oraz istotami powiązanymi z nim. Układ kształtów na jego powierzchni nie musi odzwierciedlać odległości na mapie geodety. Dla widza, przyzwyczajonego do śledzenia nazw szkół w nowoczesnej ulicy, stanowi to cenną zmianę perspektywy. Nazwa może czerpać znaczenie z jej położenia w sieci powiązań religijnych, jeszcze przed pojawieniem się w angielskim katalogu dzieł metaloplastycznych.

Mandala Kasuga, Metropolitan Museum of Art, 1993.446
Mandala Kasuga, Metropolitan Museum of Art, 1993.446. Nazwisko twórcy nie zostało odnotowane (za pośrednictwem Wikimedia Commons). Licencja.

Obraz jest przedstawiony jako dowód na sposób przedstawiania świętego miejsca. Nie jest to portret Kanenagi ani ilustracja warsztatu z Tegai roku. Ta różnica pozwala czytelnikowi na zadawanie bardziej interesujących pytań dotyczących obrazu. Co przyciąga uwagę widza w centrum? Co zostało ułożone wokół niego? Co osoba znająca sanktuaria i świątynie w Nara zauważy, a nowicja potrzebowałaby etykiety, aby je zidentyfikować? Odpowiedzi dotyczą osób, które doświadczyły prowincji jako religijnego krajobrazu. To istotna część historii jej rzemiosła, nawet jeśli obraz nie dostarcza informacji o tworzeniu konkretnego przedmiotu.

Terminologia może zaciemniać te różnice. Liczba Nara w wyrażeniu geograficznym zazwyczaj wskazuje na miejsce, natomiast liczba Nara używana w chronologii odnosi się do znacznie wcześniejszego okresu historycznego niż data na ostrzu Sadayoshi. Muzeum Narodowe w Tokio zwraca uwagę na tradycje wczesnej produkcji w okresie Yamato, jednocześnie wskazując, że powstanie kilku szkół i identyfikowalnych twórców miało miejsce w okresie Kamakura. Dlatego odwiedzający powinni czytać takie oznaczenia, jak „średniowiecze” (Nara), mając na uwadze oba możliwe znaczenia. Określanie przedmiotu jako „pracy” (Nara) ze względu na jego powiązania geograficzne niekoniecznie oznacza, że został wyprodukowany w VIII wieku. Datowany przedmiot (Hōshō) w szczególności ułatwia zapamiętanie tej różnicy.

Czytanie dłuta Hōshō, od inskrypcji do końca.

Muzeum Narodowe w Tokio identyfikuje tę sakiewę pod numerem accessionowym F-20112. Jej podana długość wynosi 28,3 centymetrów, a opis wskazuje na płaską formę bez wyraźnego, pionowego wgłębienia, charakterystycznego dla wielu dłuższych krojów. Nazwa, często zapisywana jako Ōhōshō, wskazuje na jej rolę w kontekście twórczości szkoły. Ten niewielki przedmiot może zatem odegrać szczególnie istotną rolę w historycznym argumentowaniu. Informacje o twórcy, miejscu wykonania i dacie przetrwały w kontekście, w którym imiona mogą być powtarzane przez pokolenia, a przypisanie może opierać się na porównaniu wizualnych dowodów.

Estetyczne aspekty pracy Hōshō często są prezentowane poprzez masame – grubość, która charakteryzuje się stosnie prostym przebiegiem wzdłuż powierzchni stali. Najpierw zastanów się, co ten termin kieruje wzrokiem. Śledź linię wewnątrz powierzchni i sprawdź, czy jej linie są spójne w znacznym odległości. Następnie skieruj uwagę na utwardzony brzeg. Tutaj słowo „masame” może być użyte do opisania stosnie prostego przebiegu. Te dwa terminy odnoszą się do różnych obszarów obiektu. Osoba może rozpoznać jeden rodzaj prostoty, podczas gdy inny pozostaje trudny do zauważenia przy tym samym świetle.

Masame czasami jest tłumaczone, porównując je z prostym słojem drewna. To porównanie mówi nam o wizualnej orientacji, a nie o botanicznym pochodzeniu ani liczbie warstw w metalu. Obraz z wąskim polem widzenia może pokazywać jedną, wyraźną linię, pomijając otoczenie. Inny widok może sprawić, że ta sama powierzchnia będzie wyglądać niemal jednolicie. Wartość opisu kuratora polega częściowo na tym, że raportuje wygląd całego dzieła, takie, jak można je zobaczyć w warunkach, których pojedyncza fotografia publikacyjna nie jest w stanie odtworzyć. Daje to powód, by ponownie spojrzeć na dzieło, jednocześnie pozostawiając czytelnikowi możliwość stwierdzenia, że konkretny szczegół jest trudny do rozróżnienia w reprodukcji.

Narodowy katalog również dokumentuje późniejszy rozdział w historii tej broni. Zapisuje, że Kaga, podczas okresu Edo, należała do rodziny Maeda. To znacznie rozszerza historyczną mapę, wykraczając poza Takaichiego. Nie zmienia informacji geograficznych zawartych w inwencji, ani nie sugeruje, że Maeda byli pierwotnymi patronami. Dodaje jednak kolejny przykład, w którym ludzie cenili ten przedmiot i dbali o jego śledzenie. Historia prowincjonalnego rzemiosła, oparta wyłącznie na informacjach o miejscu, w którym przedmioty były wytwarzane, pomija podróże, które umożliwiły późniejszym badaczom porównywanie przykładów w nowych zbiorach i ostatecznie w państwowych muzeach.

Shikkake oraz przewaga widocznej wyjątkowości

Praca znajdująca się w Narodowym Muzeum w Tokio, oznaczona w katalogu jako Shikkake Norinaga, stanowi interesujący punkt odniesienia. Jej numer to F-58; muzeum podaje wymiar klingi 70,6 centymetrów i zakrzywienie 2,1 centymetra. Zapis ten zwraca uwagę na wyraźny profil grzbietu i opisuje zdecydowanie inny ogólny odbiór w porównaniu z niewielkim nożem Hōshō. W połączeniu, te zapisy nakładają konieczne ograniczenie wszelkim próbom zdefiniowania stylu Yamato, opierając się na jednym konkretnym kształcie. Osoba szukająca najbardziej widocznej cechy długiej klingi, bezskutecznie będzie szukała tej samej geometrii na krótkiej, płaskiej klingi.

Nóż przypisywany Norinagiem (Shikkake), okres Kamakura
Nóż przypisywany Norinagiem (Shikkake), okres Kamakura. SLIMHANNYA (za pośrednictwem Wikimedia Commons). Licencja.

Zdjęcie Shikkake stanowi przykład porównawczy związany z Norinagą. Podane wcześniej wymiary odnoszą się konkretnie do F-58. Ważne jest, aby zachować tę różnicę zarówno w opisie, jak i w notatkach, ponieważ wyszukiwania mogą zwracać wiele prac przypisanych do tego samego twórcy. Zdjęcie znalezione pod nazwą szkoły nie musi być dokładnie tym obiektem, którego wymiary występują w pierwszym wyniku w muzeum. Zapis numeru eksponatu zajmuje tylko chwilę i zapobiega błędom, które mogą rozprzestrzeniać się zaskakująco szybko, gdy atrakcyjne zdjęcie zostanie opisane i skopiowane do drugiej publikacji.

Rejestr Norinagi w muzeum jest również pomocny w ustalaniu chronologii. Katalog wspomina o przykładach datowanych w 1319 i 1340 roku, podczas omawiania działalności kowala. Te daty nie stają się napisami na F-58 jedynie dlatego, że pojawiają się w akcie opisującym ten przedmiot. Katalog przeszedł od pojedynczego przedmiotu do całościowej analizy, wykorzystywanej do umiejscowienia artysty. Czytelnik zazwyczaj zauważy ten przesunięty sposób, zadając pytanie, którego daty są modyfikowane przez konkretne słowo. To pytanie jest szczególnie użyteczne w historiach szkół założonych wokół prominentnej postaci, gdzie opis założyciela i opis pojedynczego przedmiotu często zajmują ten sam krótki nagłówek.

Opis F-58 również zachęca do dokładniejszego rozważenia, co czasami jest postrzegane jako prosta, bezpośrednia linia hamon. Wskazuje na mniejsze, zaokrąglone wariacje, które przebiegają w przeważnie prostej linii. Wizualnie, linia może być stabilna na długich dystansach, a jednocześnie pełna szczegółów, gdy jest oglądana z bliska. Te dwie obserwacje nie muszą być sprzeczne. Opisy pisane stają się bardziej pomocne, gdy wskazują, przy jakiej skali dany element staje się widoczny. Dla zwiedzających, to wyjaśnia, dlaczego powiększony szczegół jest wart uwagi, nawet po tym, jak linia została zarysowana z widoczną łatwością w pełnym widoku kordu.

Taima, certyfikat i wiersz w złocie

Tokijska głownia F-20203-1 to szczególnie pouczający przykład przypisania dzieła szkole Taima. Muzeum wiąże szkołę ze świątynią Taimadera i opisuje trudności, jakie sprawia badanie tradycji z niewielką liczbą zachowanych prac sygnowanych. Co ciekawe, w nocie wyraźnie podkreślono brak mocnego, prostoliniowego rysunku stali, którego czytelnik mógłby oczekiwać po dziele ze szkoły Yamato. To dobry sprawdzian podręcznikowej reguły. Powtarzalna cecha pomaga w porównaniu grup przedmiotów, lecz uznanie jej za warunek, który musi spełniać każdy egzemplarz, wykluczyłoby dzieło zbadane przez specjalistów i świadomie zaliczone do tej tradycji.

Mandala Taima, Metropolitan Museum of Art, DP156281
Mandala Taima, Metropolitan Museum of Art, DP156281. Nazwisko twórcy nie zostało odnotowane (za pośrednictwem Wikimedia Commons). Licencja.

Obraz przedstawiający mandala Taima wprowadza kolejną historię związaną z nazwą świątyni. Religijne obrazy mogły rozprzestrzeniać się znacznie poza miejscem, które nadało danemu tradycji swoją nazwę. Muzeum prezentujące tę mandalę nie musi posiadać Taima, tak samo jak obecne położenie ostrza nie mówi wiele samo w sobie o miejscu, gdzie powstała szkoła. Umieszczenie fotografii obrazu obok opisu przypisywanego dzieła ma na celu przywrócenie szerszego kontekstu religijnego. Nie należy tego traktować jako stwierdzenie, że obie te prace były własnością, powstały w tym samym okresie, lub były wystawiane razem.

Dokumentacja związana z F-20203-1 zawiera certyfikat oszacowania z 1703 roku. Na przedmiocie znajduje się złota inskrypcja, która odnosi się do wiersza związanego z Ōkubo Tadahiro, znanym również jako Ichiō, postaci z XIX wieku. Dołączona praca wykonana w czerwonym lakierze dodaje kolejny wymiar. Przedmiot ten, łączący miejsce religijne, średniowieczne rzemiosło, wczesno-nowoczesne oszacowanie oraz późniejsze zainteresowania literackie właściciela, stanowi świadka. Zamiast przedstawić skomplikowaną historię, prosty opis, że przedmiot został stworzony przez słynnego kowala z Yamato, w rzeczywistości pozbawi go wielu istotnych elementów historii, jednocześnie sugerując większą precyzję w jego identyfikacji.

Certyfikat oraz wiersz również ukazują, że zainteresowanie starymi mieczami objawiało się na różne sposoby. Oceniarz próbował sklasyfikować dziedziczny przedmiot. Poeta dostrzegał w nazwie Taima obraz krajobrazu górskiego. Patron mógł wyrazić tę skojarzenie za pomocą złota i lakieru. Żaden z tych działań nie ma na celu odtworzenie brakującego średniowiecznego podpisu, ale wszystkie mają znaczenie historyczne. Dla muzeum stanowi to wyzwanie, aby zachować widoczność wczesnego przedmiotu, jednocześnie pozwalając na uwzględnienie późniejszych interpretacji jako dowodu na samej sobie. Usuwanie tych późniejszych głosów z opisu nie przywróciłby pierwotnej historii.

Pięć nazw i nierówny archiwum

Senjuin uzupełnia listę obok Taima, Tegai, Hōshō i Shikkake. Ustalenie równowagi typograficznej dla wszystkich pięciu elementów w tabeli jest wygodne, ale może sugerować, że dokumentalne dowody istnieją w równych proporcjach. Przedmioty, które tutaj analizujemy, pokazują coś innego. Jedno łączy nietypowo szczegółową datowaną inskrypcję z znaną późniejszą kolekcją. Drugie łączy przypisanie i certyfikat z znacznie późniejszą datą. Trzecie pomaga zidentyfikować kowala, którego chronologia jest jasno widoczna dzięki datowanym pracom w innych miejscach. Aby postawić tezę na temat jednej szkoły, nie można po prostu "pożyczyć" dowodów z innej, ponieważ nazwy występują obok siebie.

Spróbuj ponownie przeczytać tę kolekcję, ale w kolejności odbiegającej od tej prezentowanej w podręczniku. Zacznij od najkrótszego elementu i wypisz wszystkie informacje fizycznie zapisane na nim. Przejdź do elementu, który ma najdłuższe „życie” w dokumentach, i rozróżnij, co zostało dodane przez późniejszych właścicieli, od tego, co pozostało z jego pierwotnej powierzchni. Następnie rozważ dzieło fotograficzne z osobistą dedykacją i zapytaj, dlaczego kurator przypisuje je do grupy, która nosi inne nazwy. Każda ścieżka przez materiał prowadzi z powrotem do Nara, ale każda dostarcza odmienne odpowiedzi na pytanie, jak prowincja staje się widoczna w dzisiejszym muzeum.

W tym ćwiczeniu istnieje miejsce na czwarty rodzaj dokumentacji – opis wystawy przeznaczony dla publiczności, która widzi te obiekty po raz pierwszy. Nazwa szkoły w formie łacińskiej może pomijać długą samogłoskę, która występuje w naukowym katalogu. Jej angielski odpowiednik dla terminu japońskiego może różnić się od użycia w starszym podręczniku. Śledzenie numeru accession oraz japońskiej nazwy, pomimo tych zmian językowych, pozwala utrzymać porównanie do tego samego, istniejącego obiektu.

Dlatego prosta linia stanowi użyteczne punkt wyjściowe, a słaby punkt zakończenia. W przykładzie Hōshō ilustruje ona rozmowę na temat ziarna. W przykładzie Shikkake inna linia wprowadza różnicę między niemal prostą krawędzią a jej niewielkimi nieprawidłowościami. W przykładzie Taima brak oczekiwanych wzorów ziarna staje się obserwacją, która warto ją zanotować. Przy bramie Tegai, decydująca linia pochodzi z mapy miasta. Razem, te różne rodzaje dowodów nadają tradycji Yamato bardziej precyzyjny historyczny kształt niż pojedyncza cecha wizualna mogła by to osiągnąć.

Często zadawane pytania

Jakie pięć szkół należy do tradycji Yamato?

Konwencjonalna grupa składa się z numerów Senjuin, Taima, Tegai, Hosho i Shikkake.

Co oznacza słowo „masame” na etykiecie miecza w muzeum?

Opisuje stosunkowo prostą, wzdłużną strukturę widoczną w ciele stali.

Czy "masame" jest takie samo jak "suguha"?

Masame opisuje fakturę ciała. Suguha opisuje stosunkowo prosty, twardy przebieg krawędzi.

Która z istniejących dzieł ilustruje szkołę Hosho?

Muzeum Narodowe w Tokio rejestruje krótki miecz autorstwa Sadayoshiego, datowany na luty 1317 roku; jego inskrypcja również identyfikuje Takaichiego.

Czy każdy nóż Yamato charakteryzuje się wyraźnym, prostym słojem?

Nóż Taima w Narodowym Muzeum w Tokio, F-20203-1, stanowi przydatny przykład, który podważa tę ogólną tezę.

Co łączy Tegai z Todaiji?

Nazwa Tegai tradycyjnie kojarzona jest z obszarem bramy świątyni Tegaimon w Nara.

Filmy i wykłady

Film w języku japońskim — 正倉院展公式ホームページ — 【第73回正倉院展】奈良国立博物館研究員が解説

Film w języku japońskim — 日本刀の美 — 日本刀の美 「名古屋刀剣ワールド/名古屋刀剣博物館」篇 Part1

Rejestry zbiórki i dalsze czytanie

Powiązane artykuły