Dwa imiona na liście jednego z japońskich sanktuariów w Kioto.
W sanktuarium Kenkun w Kioto, dwa słynne imiona związane z Odą Nobunagą prowadzą do zupełnie różnych przedmiotów. Jednym z nich jest Yoshimoto Samonji – miecz z epoki, z złotym napisem na obsadze. Drugim jest Yagen Toshiro – nazwa strzykawki, której wygląd został odtworzony przez współczesnego kowala na podstawie rysunku. Sanktuarium może prezentować i omawiać oba przedmioty. Jednak, tylko w przypadku Yoshimoto Samonji, kurator może wskazać na zachowany styk z historycznego przedmiotu. To rozróżnienie jest szczególnie istotne, gdy przedmioty są prezentowane obok siebie. Osoba odwiedzająca sanktuarium, widząc dwa piękne przedmioty pod identycznym oświetleniem, mogłaby błędnie założyć, że oba znajdowały się w tym samym pomieszczeniu z Nobunagą w XVI wieku.
Trzeci przedmiot w posiadaniu sanktuarium zmienia porównanie. Jest to rękopis kroniki znanej jako Shincho Koki, napisany ręką Ota Gyuichi. Jego strony przenoszą czytelnika do Honno-ji w 1582 roku. W odróżnieniu od utraconego noża, rękopis przetrwał. W odróżnieniu od złotej inskrypcji, jego opis rozciąga się na wiele lat i wielu stronach. Te trzy świadka pozwalają nam odtworzyć fragmenty kolekcji, która nigdy nie była publicznym muzeum z pojedynczą księgą accession. Fizyczny obiekt można zbadać, rysunek może zachować dawny wygląd, a kronika może odtworzyć świat ludzi i miejsc. Ich świadectwo staje się coraz bardziej precyzyjne, gdy każdemu z nich umożliwia mówienie w swoim własnym języku.

Miecz, który należał do wielu właścicieli.
Oficjalny rejestr zabytków kultury określa przetrwały miecz jako Yoshimoto Samonji. W swoim opisie historii przedmiotu podaje również nazwy Soza Samonji i warianty związane z Miyoshi. Jednym z użytecznych sposobów interpretacji tych nazw jest wyobrażenie, że patrzymy na ten sam przedmiot przez pryzmat różnych archiwów rodzinnych. Osoba zainteresowana Miyoshi przypomni sobie jedną skojarzenie, a osoba pisząca o Imagawa Yoshimocie lub o Nobunagie w Okehazamie – inną. Zmiana nazwy w katalogu lub powieści może skłonić czytelnika do myśli, że do pokoju weszło drugie lub trzecie miecze. W japońskim rejestrze, ten aspekt jest wyraźnie gromadzony pod jednym, określonym obiektem.
Fragment związany z Samonji należy do historii przypisywania. Łączy ten przedmiot z Sa, ważną postacią w tradycji Chikuzen na wyspie Kyushu. Określenie datuje dzieło na okres panowania obu sądów – wieki przed tymi, którzy uczynili je słynnym w czasach pojednania. Należy je analizować, biorąc pod uwagę zarówno pole oznaczenia, jak i jego fizyczny opis. Jedno dostarcza uznane przypisanie, a drugie wskazuje, że stal nie posiada nazwy twórcy. To jest całkowicie zrozumiałe połączenie. Przedmiot może mieć historię uznawania przez ekspertów, bez posiadania nazwy twórcy na części, która przetrwała. Osoba poszukująca autografu Sa, znajdzie zupełnie inną interpretację w tym kontekście.
W rejestrze, klinga ma długość 67 centymetrów. Jej grzbieć został skrócony, a opis wskazuje na dwa otwory. Podana długość odnosi się do zachowanego przedmiotu. Historyczny pisarz zainteresowany okresem Yoshimoto nie może po prostu odwrócić tę liczbę, zaczynając od momentu skracania. Nawet różne daty podane na stronie wymagają rozróżnienia. Istnieje data przypisana do wytworzenia, data z epoki zapisana złotem oraz oznaczenie z XX wieku jako ważne dziedzictwo kulturowe. Najnowsza z tych dat oznacza oficjalne uznanie starego przedmiotu. Nie wskazuje na pierwszy raz, kiedy klinga została uznana za ważną przez właściciela, opiekuna lub widza.
Co mówi inskrypcja Nobunagi
Złote oznaczenie wskazuje na okoliczność, poprzedniego posiadacza i Nobunagę. Data jest wyrażona w systemie japońskich epok – piąty dzień miesiąca Eiroku trzeciego. Wydarzenie jest związane z Okehazamą w 1560 roku. Narodowy rejestr wskazuje, gdzie fragmenty tekstu występują, w tym data w rowku. Warto unikać skłonności do publikowania tej daty, traktując stary piąty miesiąc jedynie jako współczesny maj. Rok epoki można powiązać z zachodnim kalendarzem, bez założenia, że wszystkie mniejsze podziały działają w ten sam sposób. Dla zrozumienia historii przedmiotu, połączenie nazwanych osób i daty z epoki jest już niezwykle informacyjne.
Wpis taki, jak ten, zmienia to, co właściciel przedmiotu może powiedzieć o nim. Nawet jeśli późniejsze przedstawienie oddzieli ostrze od pisemnego opisu, słowa będą towarzyszyć metalowi. Mogą być ponownie odczytane, kiedy widoczna jest odpowiednia część, a także zapisane w rysunku, nawet jeśli późniejszy czytelnik nie ma dostępu do przedmiotu. Jednak wpis ten opisuje relację z konkretnego punktu widzenia. Nie stara się wymieniać wszystkich poprzednich właścicieli ani imion wszystkich, którzy przedmiot dotykali lub chronili. Nie sprawia, że współczesny czytelnik staje się świadkiem tego wydarzenia. Wpis, wystarczająco trwały, by przetrwać osoby wymienione w nim, nadal jest wiadomością, mającą cel.
To jest jedno z miejsc, gdzie zdjęcie całego ostrza i transkrypcja katalogowa doskonale się uzupełniają. Pełny widok daje poczucie skali i ciągłości. Oczy mogą śledzić kształt od widocznego punktu aż do gruna i umieścić inskrypcję w kontekście całego przedmiotu. W wydrukowanej lub cyfrowej redukcji, znaki mogą być zbyt małe, by je odczytać. Transkrypcja instytucjonalna udostępnia słowa w innej formie, ale czytelnik, który widzi tylko słowa, mógłby łatwo wyobrazić sobie inskrypcję umieszczoną zupełnie inaczej. Każde medium zachowuje fragment informacji, którego dostęp w drugim medium jest utrudniony.
Po śledzeniu obiektu za Okehazamą
W rejestrze znajdują się informacje dotyczące podróży, która rozpoczyna się u Miyoshi Masanagi, przechodzi przez Takeda Nobutorę i Imagawę Yoshimoto, aż do Nobunagi. Później rejestr wymienia kapłana świątyni związanego z Matsuo, następnie z Hidejosz, oraz powiązania z rodem Tokugawa w czasach Hidejori. W nowoczesnej historii tego przedmiotu, dawcą uznawany jest Tokugawa Iesato. Zatem, koniec tej podróży, posiada szczególne znaczenie. Członek rodu Tokugawa umieścił przedmiot związany z wcześniejszym władcą w świątyni poświęconej pamięci tego władcy. Takie oddanie świadczy o polityce i instytucjach pamięci, długo po ustaniu bezpośrednich zobowiązań między pierwotnymi posiadaczami.
By pomocne jest przedstawienie tego planu podróży jako serii pytań, zamiast jako pojedynczej, ciągłej linii. Jakie informacje znajdują się na obiekcie dotyczące konkretnej transferu? Jakie nazwy pochodzą z narracji współczesnej klasyfikacji? Czy dokument darowizny jest wymieniony jako powiązany zapis? Jaką fazę wymagałaby dodatkowe, współczesne dowody, aby okoliczności transferu mogły zostać dokładnie opisane? Samo wpis rejestracyjny odróżnia tekst na stali, dokument darowizny i wyjaśniający opis. W krótkim opowiadaniu wszystkie trzy mogą zostać połączone w jedną, przekonującą całość. W przypadku wystawy, te różnice pozwalają czytelnikowi zobaczyć dokładnie, dlaczego dana nazwa pojawia się obok konkretnego przedmiotu.
Porównanie z mieczem Daihannya Nagamitsu pokazuje, jak bardzo różnić mogła się funkcja miecza w rękach Nobunagi. Zapis w Muzeum Narodowym w Tokio dokumentuje jego prezentację tego miecza Tokugawa Iejasui w związku z bitwą pod Anegawą w 1570 roku. Iejasu następnie przekazał go Okudairy Nobumasie. W statycznym katalogu, Nagamitsu mógł pojawić się jako kolejny przedmiot. W opisie przekazania, oddanie miecza z rąk Nobunagi było jednym z najważniejszych aspektów, jakie ten przedmiot miał. Dlatego też, nowoczesne próby zaliczenia wszystkich przedmiotów, które posiadał Nobunaga w jeden konkretny dzień, wymagałyby znacznie bardziej selektywnego podejścia do dat niż lista dzieł powiązanych z jego imieniem.
Zaginiony nóż wraz z opisem, który przetrwał.
Yagen Toshiro oferuje niemalże odwrotny problem. Tradycja wiąże tę dawkę z Awataguchi Yoshimitsu, powszechnie znanego jako Toshiro. Przeznaczone krótkie noże, tworzone przez mistrza z Kioto, stanowią muzeum cenną bazę do porównań. „Atsushi Toshiro” w Tokio jest jednym z takich przykładów. Jego zdjęcie stanowi porównanie z dziełami przypisywanymi temu samemu twórcy, a nie portret utraconego Yagen. To może wydawać się oczywiste, jednak analiza zdjęć ujawnia wiele przedmiotów, noszących ten sam imię – Toshiro. Zastąpienie obrazu utraconego przedmiotu zdjęciem powiązanej pracy może prowadzić do błędnej identyfikacji, która przetrwa artykuł, w którym pierwotnie się pojawiła.

Słowo „yagen” występuje również poza historią mieczy. Oznacza tradycyjne narzędzie związane z przygotowaniem leków, a opowieści o mieczach wykorzystywały tę skojarzenie. Pamiętna nazwa i równie pamiętna historia mogą pomóc przedmiotu zachować swoją tożsamość, nawet gdy jego fizyczne ślady stają się słabiej widoczne. Nie pozwalają na precyzyjny rysunek ani inskrypcję. Dla sanktuarium Kenkun, rysunek ten stanowi konkretny rodzaj dokumentacji, związany z Honami Kotoku. W swoim nagłośnieniu, upamiętniającym współczesne poświęcenie, sanktuarium precyzyjnie wskazuje na ten rysunek jako źródło informacji dotyczących wymiarów i wyglądu utwardowanego krawędzi. Są to niezwykle użyteczne informacje, które są cenne, gdy sam stwór nie jest już dostępny.
Co można przekazać na arkuszu papieru? Szkic może wskazywać względne proporcje. Oznaczona wymiar może zachować skalę, która w przeciwnym razie ulega utraceniu, gdy arkusz jest powielany w mniejszej książce. Narysowana linia może wskazać miejsce, w którym obserwator zaobserwował zmianę w utwardzonym obszarze. Ten sam arkusz może powiedzieć bardzo mało o subtelnych efektach światła, wyglądzie drugiej strony, czy też historii materiału obszaru, który został pominięty przez projektanta. Współczesna rekonstrukcja oparta na takim zapisie jest więc interpretacją, bazującą na znanym źródle. Opisywanie tego źródła daje uznanie zarówno wczesnemu obserwatorowi, jak i późnemu wykonawcy, który pracował z niekompletnymi danymi.
W swoim opracowaniu, sanktuarium śledzi historię Yagenów, zaczynając od Hatakejamy i Matsunagi Hisahide aż po Nobunagę. Zachowuje tradycję, że nóż towarzyszył mu podczas wydarzeń w Honno-ji. Współczesny adres stanowi bezpośrednie dowody na to, jak sanktuarium rozumie i upamiętuje ten przedmiot. Stanowi późniejszy źródło informacji na temat losów średniowiecznego noża. W szczególności, brak udokumentowanego, istniejącego oryginalnego noża nie pozwala ustalić precyzyjnych okoliczności jego zniknięcia. Pisarz może opisać tradycję, stratę oraz istnienie rysunku, bez podawania ostatniego widoku ani współczesnego odzyskania, dla którego nie ma niezależnych dowodów.
Honno-ji i granice kroniki
W 1582 roku Nobunaga zmarł w Honno-ji w Kioto, w trakcie chaosu związanego z Akechi Mitsuhide. Dla historyka specjalizującego się w gromadach, ten incydent stanowi wyjątkowo trudny problem, oparty na braku danych. Nawet bardzo szczegółowa relacja może dostarczyć cennych informacji na temat przebiegu wydarzeń politycznych, przy jednoczesnym pominięciu rejestrów niemal wszystkich przedmiotów osobistych znajdujących się na miejscu. Brak w relacji nie oznacza prostego zestawienia strat. Podobnie, brak informacji o późniejszym zniknięciu broni z istniejących rejestrów nie pozwala ustalić, gdzie dokładnie znajdowała się w dniu rozpoczęcia tych wydarzeń. Późniejsze społeczności naturalnie dążyły do połączenia obu rodzajów dowodów. Konieczne jest wyrażenie tej zależności w takim stopniu, w jakim można ją potwierdzić.
Oficjalne konto poświęcone manuskryptowi Kenkun dostarcza nam precyzyjny punkt wyjścia. Opisuje piętnaście woluminów napisanych własnoręcznie przez Gyuichiego, ułożonych w przybliżeniu w odstępach jednego do roku. Narracja rozciąga się od wejścia Nobunagi do Kioto w 1568 roku aż po wydarzenia z 1582 roku. Opis ten również umiejscawia manuskrypt w grupie świadectw tekstowych i omawia jego prawdopodobne miejsce w późnym okresie twórczym autora. Okehazama poprzedza zakres podany dla tych piętnastu woluminów. Dlatego, odnosząc się do tego konkretnego manuskryptu, należy wskazać, do czego ma służyć. Samo istnienie kroniki kończącej się na Honno-ji nie jest zamiennikiem za podstawową referencję do wcześniejszego nabycia miecza Yoshimoto.
W manuskrypcie istnieje dodatkowe, chronologiczne rozróżnienie. Data wydarzenia, o którym autor pisze, to jedna rzecz; natomiast data, kiedy autor ukończył lub skopiował istniejącą treść, to inna. Własne pióro autora dostarcza cennych informacji na temat autorstwa i decyzji redakcyjnych. Nie przekształca każdego zdania w notatkę sporządzoną na miejscu w dniu zdarzenia. W tym przypadku, połączenie stylu pisma, kolejność woluminów oraz ich powiązanie z innymi egzemplarzami sprawiają, że manuskrypt jest szczególnie interesujący jako przykład historycznego tworzenia. Czytanie „Gyuichi” jako dzieła autora, a nie jako niepostrzeżonej kamery, ułatwia zrozumienie, co autor wybrał do zachowania.

Dedykacja po czterech wiekach
Nowoczesny obiekt Yagen ma historię, którą można opisać z różnym stopniem precyzji. W liście z października 2018 roku, sanktuarium przypisało rzemieślnika Fujiyasu Masahirę, który wskazał rysunek, który zainspirował rekonstrukcję, oraz wspominał poświęcenie, które miało miejsce wcześniej w tym samym roku. Informacje pochodzą od instytucji, która otrzymała ten obiekt. Tutaj, dowody dotyczą współczesnego aktu tworzenia i przekazania. To jest najsilniejszy powód, by nadać nowemu obiektowi własną datę w opisie.
Różnica między wcześniejszym rysunkiem a nowoczesnym nożem to także różnica w tym, co mogą doświadczyć zwiedzający. Rysunek przyciąga uwagę poprzez linie, notatki i wybór skali. Rekonstrukcja może zajmować miejsce, odbijać światło i być widoczna w kontekście rozmiaru ludzkiej dłoni. Jeden oferuje obserwatorowi – doświadczonemu – wybrane elementy, podczas gdy drugi przekształca niektóre z tych wyborów w trójwymiarową formę. Obserwowanie obu razem może uwydatnić granice każdego z nich. Bez zastanowienia, że stary nóż został odtworzony, można zniweczyć samą pracę historycznej wyobraźni i badań, które umożliwiły tę dedykację.
Opublikowane oshigata Yoshimoto Samonji, przedstawione tutaj, należy do innej serii. Znajduje się w edycji należącej do kolekcji oshigata Tsuguhiry, wydanej w XX wieku. Jest prezentowane tutaj, aby pokazać sposób rejestracji rozpoznawalnego ostrza. Nie jest to rysunek Yagen, o którym wspomina świątynia. Dwa zapisy mogą dzielić wspólny język wizualny, a jednak reprezentować dwa różne obiekty, oraz ścieżki przekazywania. Zapisanie tytułu i daty publikacji jest szczególnie ważne w internecie, gdzie luźna treść może podróżować oddzielnie od strony, która kiedyś wyjaśniała jej kontekst.

Jak czytać zbiór, który się rozproszono
Można sobie wyobrazić niewielką wystawę poświęconą tym relacjom, nie starając się odtworzyć dokładnie pokojów Nobunagi. Przy wejściu, miecz Yoshimoto byłby opatrzony etykietą, podającą datę epoki i wyjaśniającą pochodzenie złota. Kolejna etykieta identyfikowałaby kolejne nazwy, pod którymi miecz był znany. W kolejnym przypadku, kronika mogłaby być otwarta na stronę poświęconą konkretnemu wydarzeniu, z jasno zaznaczoną datą powstania i datą historyczną. Rekonstrukcja Yagen mogłaby stać obok dokumentu dotyczącego jej dedykacji. Ostateczne porównanie z Daihannya pokazałoby cenną posiadłość, której historia polityczna w rzeczywistości zależała na jej odejściu.
Wynik ten nada słowu „zbiór” bardziej wymagające znaczenie niż po prostu zgromadzeniu ulubionych przedmiotów. Niektóre przedmioty miały określone znaczenie. Inne upamiętywały prezent. Niektóre są dostępne dla nas, ponieważ późniejsze pokolenie je zachowało, inne dlatego, że pisarz lub artysta uznał ich detale za warte zachowania. łańcuch ten może nawet prowadzić do miejsca kultu, dzięki współczesnemu aktu poświęcenia. Złoty element na ostrzu, atrament na stronie rękopisu oraz współczesny odtworzony miecz – wszystkie te przedmioty sprawiają, że Nobunaga jest obecny w Kioto dzisiaj. Każdy z nich prowadzi nas do innej daty. Utrzymanie tych dat w pamięci to właśnie sprawia, że słynne imię staje się punktem wyjścia dla historycznej analizy, a nie jej końcem.
Często zadawane pytania
Czy program Yoshimoto Samonji nadal istnieje?
Tak. Rejestr zabytków kultury Japonii identyfikuje istniejącą, skróconą miecz jako ważne dziedzictwo kulturowe należące do sanktuarium Kenkun.
Czy Soza Samonji i Yoshimoto Samonji to dwa miecze?
Rejestr podaje oba nazwy dla tego samego obiektu. Odnoszą się do różnych osób, które były jego właścicielami w historii.
Czy złote napisy są oryginalnym podpisem kowala?
Rejestr wskazuje, że miecz jest bez nazwy. Jego złote napisy zawierają informacje o stowarzyszeniu Okehazama oraz imię Ody Nobunagi.
Co się stało z oryginalnym Yagen Toshiro?
Jego obecne położenie jest nieznane. Świątynia Kenkun zachowuje tradycję łączącą go z Nobunagą w Honno-ji i w 2018 roku zidentyfikowano przedmiot, który otrzymał, jako rekonstrukcję.
Jakie materiały/metody zostały użyte do rekonstrukcji Yagena Toshiro?
Ołtarz wskazuje, że Fujiyasu Masahira konsultował rysunek miecza powiązany z Honami Kotoku, który dokumentował wymiary i wygląd utwardowanego ostrza.
Jaki zapis dotyczący Nobunagi należy do sanktuarium Kenkun?
Świątynia posiada manuskrypt „Shincho Koki” w piętnastu wolumenach, napisany ręcznie przez Ota Gyuichi. Jego treść obejmuje lata 1568-1582.
Filmy i wykłady
徳川美術館チャンネル — 秋季特別展「名物」 展覧会見どころ紹介 徳川美術館
徳川美術館チャンネル — 徳川美術館 刀剣解説 展覧会見どころ紹介
Karty obiektów i dalsza lektura
- Agencja ds. Kultury — Yoshimoto Samonji
- Agencja ds. Kultury – Kronika S poświęcona Świątyni Kenkun Nobunaga
- Świątynia Kenkun — przemówienie poświęcone dedykacji Yagen 2018
- Tokijskie Muzeum Narodowe — Atsushi Tōshirō
- Muzeum Narodowe w Tokio – „Daihannya Nagamitsu”
- Heshikiri Hasebe (圧切長谷部): od tachi Ody Nobunagi do uchigatany uznanej za skarb narodowy
