Miecze Shinsengumi: Izuminokami Kanesada Hijikaty Toshizō i głownie schyłku siogunatu w źródłach historycznych

Czerwona pochwa w Hino

Łatwo wyobrazić sobie członków Shinsengumi w błękicie. Wzorzyste kurtki znane z popularnych ilustracji wystarczą, by jednym szczegółem przywołać Kioto schyłku siogunatu. Z zastępcą dowódcy formacji wiąże się jednak inny kolor. Według opisu miasta Hino pochwa miecza Izuminokami Kanesada należącego do Hijikaty Toshizō jest czerwona, ozdobiona feniksem i piwoniami. Jako część rodzinnych zbiorów to coś więcej niż szczegół kostiumu. Można zapytać, kto zidentyfikował zabytek, co jeszcze z nim przetrwało i skąd pochodzi jego opis.

Próbując te same pytania z trzema innymi nazwiskami często wspominanymi w jego towarzystwie: Horikawa Kunihiro, Nagasone Kotetsu i Kashū Kiyomitsu. Odpowiedzi prowadzą różnymi ścieżkami. Muzeum może wskazać Kanesadę Hijikaty. List przypisywany Kondō Isami, przekazany w formie kopii, donosi o posiadaniu przez niego mieczy pod imieniem Kotetsu. Związek między Okitą Sōjim a Kiyomitsu jest szeroko rozpowszechniony w opowieściach. Każdy zasługuje na szczególną uwagę. Traktowanie tych czterech nazwisk jako listy równie udokumentowanych muzealnych eksponatów pozbawiłoby wiele z tego, co czyni rekord Shinsengumi interesującym.

Widok na Kioto z rodzinnego domu

Hino to szczególnie wartościowe miejsce, z którego można spojrzeć w kierunku Kioto. Miasto zachowuje powiązania między ludźmi, którzy znali się nawzajem, zanim ich nazwiska pojawiły się w narodowych historiach. Hijikata dorastał w tym rejonie, a Kondō i Okita są wpleceni w historię jego szkół i gospodarstw domowych. List mógł dotrzeć z Kioto do kogoś, kto pamiętał pisarza, zanim stał się postacią o znaczeniu publicznym. Odbiorcy takiego listu różnili się od czytelników późniejszej historii wojskowej. Wiadomości o znajomych i posiadłościach pisarza należały obok wiadomości o wydarzeniach publicznych.

Muzeum Hijikaty opisuje siebie poprzez to lokalne powiązanie. Jego kolekcja obejmuje korespondencję i zbiór wierszy, a także przedmioty związane z wydarzeniami w Kioto. Przechowuje również materiały dotyczące lekarstwa związanego z rodziną. Odwiedzający, którzy przybyli w poszukiwaniu miecza, napotykają na gospodarkę i środowisko społeczne, na które portret oficera w mundurze zaledwie naprowadza. Rodzina, której działalność obejmowała wytwarzanie i dystrybucję lekarstwa, miała sposoby na spotykanie ludzi, utrzymywanie relacji i przekazywanie informacji daleko poza pokojami jednego domu.

Rozważ różne okresy czasu reprezentowane przez kolekcję domową. Przetrwałe wiersze mogą zajmować tylko kilka linijek papieru, ale zachowują coś, co młody człowiek postanowił zauważyć przed opuszczeniem domu. Część wyposażenia może być kojarzona w rodzinnej pamięci z konkretnym dniem. Drewno domu, zachowane lub ponownie użyte, może łączyć fizyczne miejsce z kolejnymi pokoleniami długo po tym, jak inne części uległy zmianie. Takie przedmioty nie wszystkie ilustrują ten sam rozdział życia. Niewielka, ale znacząca zasługa małego muzeum często polega na tym, że utrzymuje rozdziały na tyle blisko siebie, aby odwiedzający mógł odkryć ich różnice.

Datowanie głowni Kanesady

Hino datuje zachowane uchigatana na rok 1867. Sam ten rok dostarcza użytecznej korekty do popularnego wyobrażenia bohatera noszącego jedną, definiującą jego karierę, rzecz przez wszystkie jej etapy. Miecz wykonany w 1867 roku nie mógł towarzyszyć swojemu właścicielowi w wydarzeniach w Kioto trzy lata wcześniej. Ta różnica ma znaczenie szczególnie w przypadku słynnej incydentu w Ikedaya. Muzeum rodzinne kojarzy inne materiały z tym wydarzeniem. Umieszczenie różnych przedmiotów na tej samej trasie zwiedzania nie oznacza, że wszystkie znajdowały się w tym samym pokoju w tę samą historyczną noc.

Muzeum identyfikuje mistrza jako jedenastą generację Iizuminokami Kanesady. Nazwisko rodowe może obejmować wiele karier. Opis, który pomija generację, może połączyć udokumentowaną dziewiętnastowieczną pracę z innym okresem w historii podziwianego nazwiska. Element honorowy nazwiska mistrza stanowi podobny problem w tłumaczeniu. Stanowi on część ustalonej nazwy; sam w sobie nie może powiedzieć czytelnikowi miejsca produkcji ani prowincji, w której mieszkał przyszły właściciel. Data, identyfikacja instytucjonalna i linia pokoleniowa należą do siebie w angielskim opisie.

Według muzeum rodzinnego, miecz był prezentem od pana Matsudairy z Aizu związanym z urzędem strzegącym Kioto. To przypisanie nadaje przedmiotowi zarówno polityczne, jak i osobiste znaczenie. Prezent może wyrażać uznanie, zobowiązanie i relację służebną. Te znaczenia mają historię niezależną od fizycznych cech przedmiotu. Odwiedzający oglądający czerwoną pochwę może zobaczyć atrakcyjne wykończenie i pomyślnego ptaka. Narracja rodziny prosi odwiedzającego, aby również zobaczył przedmiot przechodzący między ludźmi, których relacja miała znaczenie dla rządu miasta.

Te same źródła skłaniają do ostrożności w opisie stanu zachowania. Muzeum wspomina o śladach uszkodzeń widocznych niegdyś na klindze, a miasto wiąże jej wygląd z niespokojnym schyłkiem rządów Tokugawów. Ani fotografia, ani ogólny opis nie pozwalają przypisać konkretnego śladu starciu z konkretnym przeciwnikiem danego popołudnia. Najciekawszy wniosek jest zarazem tym najlepiej uzasadnionym: miecz nosił ślady użytkowania i ocalał w rodzinie szczególnie pielęgnującej pamięć o jego właścicielu. Znaczenia zabytku nie mierzy się liczbą epizodów, które można by zilustrować pojedynczą rysą.

Dwie ilustracje przedstawiające Hijikatę

Hijikata Toshizō w portretowym zdjęciu studyjnym, około 1869 roku
Hijikata Toshizō w portretowym zdjęciu studyjnym, około 1869 roku. Biblioteka Narodowa, Portrety współczesnych japońskich postaci historycznych.

Ostatni portret daje czytelnikowi inną drogę do poznania człowieka. Cykl portretów współczesnych japońskich postaci historycznych w zbiorach Biblioteki Narodowej zawiera wizerunek Hijikaty. W tym momencie jego życia ubiór, fryzura i konwencje wizualne portretu studyjnego wydają się bardzo odległe od malowniczych mundurów, które na scenie sygnalizują przynależność do Shinsengumi. Osoba portretowana może wybrać, jak chce się przedstawić w danym momencie. Fotograf również podejmuje decyzje dotyczące pozycji, kadrowania i oświetlenia. Portret może zatem być datowanym dowodem na sposób autoprezentacji, pozostając przy tym dość niedoskonałym przewodnikiem po tym, jak ktoś wyglądał przez całą karierę.

Umieść portret obok czerwonego lakieru opisanego przez Hino, a trudno będzie utrzymać się przy idei Bakumatsu jako jednego stylu wizualnego. Starsze formy osobistego stroju i nowsze sposoby reprezentowania osoby publicznej mogły współistnieć w ciągu jednego życia. Słowo Bakumatsu oznacza okres politycznej transformacji. Nie robi jednak zbyt wiele, aby przewidzieć, co każdy człowiek by nosił, jaki przedmiot mógłby cenić lub jakie zdjęcie zachowali jego krewni. W tym przypadku jeden z najbardziej przydatnych porównań łączy fotografię i ozdobioną pochwę w dwóch osobnych dokumentach publicznych.

Różnica polega również na doświadczeniu fotograficznego portretu a późniejszego życia obrazu, który jest szeroko reprodukowany. Zdjęcie w rodzinnym otoczeniu mogło wywołać rozpoznanie wyrazu twarzy, podobieństwa lub okoliczności rozstania. Nowoczesna biblioteka umieszcza je wśród portretów postaci ważnych dla narodowej historii. Student, patrząc na to samo podobiznę z innego powodu, może zauważyć krzesło przed wyrazem twarzy. Zachowanie identyfikatora biblioteki z ilustracją pozwala tym wszystkim interpretacjom współistnieć bez konieczności, aby redaktor wymyślił dramatyczną okazję do portretu.

Horikawa Kunihiro i brakujące ogniwo

Nazwa Horikawa Kunihiro prowadzi nas daleko przed czasy Hijikaty. Tradycja Kioto związana z Kunihiro jest reprezentowana przez identyfikowalne prace oraz przez osoby, które muzea opisują w odniesieniu do niego. Na przykład, Muzeum Narodowe w Tokio kataloguje podpisany miecz Masahiro datowany na rok 1606 i umieszcza jego twórcę w kręgu Kunihiro. Inny narodowy katalog opisuje Kuniyasu w odniesieniu do tej samej tradycji Kioto. Są to doskonałe drogi do historii warsztatu. Żaden z tych wpisów w katalogu nie jest dokumentem posiadłości Hijikaty.

Długowieczna rodzina może być właścicielem obiektu wykonanego wieki przed narodzinami jej najsłynniejszego członka, więc chronologiczna odległość sama w sobie nie stanowi trudności. Brakuje jednak pomostu między konkretnym starszym dziełem a późniejszą postacią. Prawdopodobna droga przekazania jest otwarciem dla badań, a nie wynikiem tych badań. Podpisany pokwitowanie, spis inwentarza opisujący wyróżniające cechy lub rodzinny zapis wyraźnie identyfikujący konkretny przedmiot mogłyby zmienić rozmowę. Samo znalezienie, że dwa imiona występują razem w wielu niedawnych opracowaniach dostarcza innego rodzaju dowodu na popularność związku.

Głownia i oprawa krótkiego miecza (wakizashi), 91.2.84, Metropolitan Museum of Art, ujęcie 1
Głownia i oprawa krótkiego miecza (wakizashi), 91.2.84, Metropolitan Museum of Art, ujęcie 1. Metropolitan Museum of Art, otwarty dostęp.

Ilustrowany wakizashi Naotane w Nowym Jorku stanowi pomocne porównanie. Jego dziewiętnastowieczny wiek, nazwisko grawera oraz informacje na temat jelca współistnieją w jednym wpisie katalogowym. Obiekt może przechowywać nazwiska kilku rzemieślników, nie ujawniając przy tym nazwiska znanego właściciela. Podobnie, może być dobrze udokumentowany jako posiadłość rodziny, podczas gdy twórca jednego elementu pozostaje nieznany. Nie ma potrzeby przypisywania sztuki Naotane do kogokolwiek w Shinsengumi, aby uczynić to spostrzeżenie. Jego wartość polega na pokazaniu, jak wiele różnych pytań może odpowiedzieć jeden zapis muzealny.

Kondō’s letter and the name Kotetsu

Tama Cyfrowe Muzeum Shinsengumi publikuje szczególnie pouczający wpis w katalogu dotyczący listu od Kondō. List, datowany na dziesiąty miesiąc trzeciego roku ery Bunkyū (1863), był skierowany do siedmiu osób, wśród nich Satō Hikogorō. Katalog opisuje, jak list krążył między różnymi osobami i wyjaśnia, że zachowany egzemplarz jest późniejszą kopią związaną z potomkami Miyagawa Otogorō. Zanotowano również, że obecne miejsce oryginału jest nieznane. Te szczegóły są częścią dowodów do odczytania listu, a nie niedogodnościami, które należy pominąć w krótkim opisie.

W podsumowaniu archiwalnym, list przekazuje wieści o dyskusji politycznej w Kioto i odnosi się do nabytków, w tym zbroi oraz długiego i krótkiego miecza opisanych pod imieniem Kotetsu Nyūdō. Szczegół dotyczący pary jest szczególnie cenny dla czytelnika przyzwyczajonego do słyszenia o Kotetsu Kondō w liczbie pojedynczej. Mówi nam, jak posiadłości trafiły do wiadomości człowieka wysłanego z powrotem do swojego kręgu w Tama. Dostarcza również dokumentacji bardziej precyzyjnej niż mgliste twierdzenie, że późniejsza tradycja łączy lidera Shinsengumi z imieniem kowala.

Co list autentykuje? Potwierdza on relację, w której Kondō przedstawił się jako posiadacz egzemplarzy noszących tę nazwę. Nie stawia on jednak niezależnie zbadanej klingi obok kopii. Sprawozdanie o posiadaniu, podpis na grzbiecie, specjalistyczna ocena podpisu i nieprzerwany łańcuch łączący egzemplarz z późniejszym zbiorem to odrębne kwestie. Czytelnik, który upiera się, że list rozwiązuje wszystkie cztery, będzie przykładał do niego zbyt dużą wagę. Czytelnik, który odrzuci go, ponieważ oryginał jest nieosiągalny, przeoczy to, co archiwum starannie zachowało na temat tekstu i jego przekazu.

継平押形 : 附・本阿弥光徳同光温押形集 (kadr 3 wersji cyfrowej), Narodowa Biblioteka Parlamentarna Japonii
継平押形 : 附・本阿弥光徳同光温押形集 (kadr 3 wersji cyfrowej), Narodowa Biblioteka Parlamentarna Japonii. Biblioteka Parlamentu Japonii.

Zeskanowany arkusz oshigaty na ilustracji pomaga wyjaśnić, jaki inny rodzaj dowodów mógłby się przyczynić. Oshigata rejestruje wybrane cechy ostrza, w tym, w wielu przypadkach, kształt trzonu lub układ inskrypcji. Porównanie takich zapisów może pomóc ustalić, czy dwa odniesienia dotyczą jednego fizycznego dzieła. Nawet wtedy ich daty, twórcy i metody reprodukcji mają znaczenie. Arkusz Biblioteki Narodowej jest przykładem tej praktyki dokumentacyjnej. Nie jest ilustracją z listu Kondō ani proponowaną identyfikacją mieczy opisanych w nim.

Okita Sōji i Kashū Kiyomitsu

Współczesna publiczność często spotyka się z imieniem Kashū Kiyomitsu obok Okity Sōjiego. Związek ten jest łatwy do zapamiętania i oferuje literaturze ekonomiczny środek charakteryzacji. Pisarz może nazwać cenioną przez bohatera rzecz i dać czytelnikowi poczucie smaku lub zainteresowań właściciela. Imię to ma również historyczne odniesienie niezależne od Okity: Kashū odnosi się do Kagi, a Kiyomitsu należy do tradycji kowalstwa tamże. Te dwie obserwacje można uczynić jednocześnie, nie twierdząc, że jakikolwiek zachowany podpisany egzemplarz jest tym samym własnością Okity.

Wyszukiwanie źródła najlepiej rozpocząć od dokładnego stwierdzenia. W książce może być napisane, że Okita nosił Kiyomitsu. Późniejsze powtórzenie może opisywać stan ostrza po konkretnym incydencie. Trzecie źródło może przedstawiać reakcję znanego rzemieślnika. Każde kolejne uzupełnienie zmienia dowody potrzebne do potwierdzenia relacji. W muzealnych i archiwalnych dokumentach przytaczanych tutaj nie ma zachowanego Kiyomitsu z łańcuchem dowodowym dla Okity porównywalnym do Kanesady w Hino. To stwierdzenie dotyczące tych dokumentów, pozostawiające otwarte możliwości dalszych badań dokumentacyjnych.

Miejska Biblioteka w Hino stanowi wyjątkowo pomocny punkt wyjścia dla tego aspektu historii. Jej pomoce do wyszukiwania wyróżniają publikacje, lokalnych autorów i materiały dotyczące nazwanych uczestników. Badacz może zidentyfikować powieść, współczesne studium i wydanie pism historycznych, nie przypisując wszystkim trzem tego samego statusu dowodowego. Jeśli szczegół staje się coraz bardziej rozbudowany w kolejnych wydaniach fikcji, jest to wartościowe odkrycie literackie. Ujawnia, jak pisarze wyobrażali sobie Okitę dla różnych odbiorców. Staje się innym twierdzeniem tylko wtedy, gdy rozwój można również prześledzić do wcześniejszego świadka lub identyfikowalnego obiektu.

Co przetrwało obok stali

Oprawa do przechowywania z napisem wykonanym pędzlem, fot. Rama
Oprawa do przechowywania z napisem wykonanym pędzlem, fot. Rama. Rama

Drewniane mocowanie do przechowywania z wypolerowanym napisem pokazuje jedno z wielu miejsc, w których może gromadzić się informacja o ostrzu. Napis należy do powierzchni, na której się pojawia, i ma własną datę oraz okoliczności. Nawet jeśli zapisana nazwa jest całkowicie dokładna, osoba, która ją napisała, mogła żyć długo po kowalu i właścicielu. Opiekun przechowujący zarówno pochwę, jak i jej zawartość, utrzymuje tę późniejszą warstwę wiedzy dostępną do wglądu. Przedstawione tutaj zdjęcie dotyczy praktyki przechowywania nazwisk. To nie jest zdjęcie czerwonej pochwy w muzeum Hijikaty.

Współczesne obchody również tworzą przedmioty. Aby uczcić stulecie i pięćdziesiąt lat od śmierci Hijikaty, Hino udokumentował replikę związaną z jego festiwalem. Jego istnienie dowodzi zainteresowania społeczeństwa przybliżaniem historii miasta szerszej publiczności. Replikę można nosić na wydarzeniu, podczas gdy oryginał w opiece rodziny raczej nie mógłby się pojawić. Zrób zdjęcie obu bez napisów, a przyszły czytelnik staje przed nieuniknioną zagadką. Zachowaj datę i opis z nowoczesnym przykładem, a oba obiekty uzyskują wyraźnie zrozumiałe miejsca w historii lokalnej pamięci.

Wystawa rocznicowa stanowi pewien problem dla czytelnika, który przegląda zdjęcia po fakcie. Muzeum rodzinne wyjaśnia, że prezentuje samą klingę tylko przez ograniczony czas, związany z rocznicą śmierci Hijikaty. Gość, który odwiedza zbiory w innym czasie, może zobaczyć informacje o mieczu, podczas gdy stal pozostaje w magazynie. Etykieta na ścianie, zdjęcie w programie i klinga w gablocie to trzy sposoby, w jakie instytucja może przybliżyć obiekt swoim gościom. Ich wspólne pojawienie się w relacji z podróży nie musi oznaczać, że każdy gość widział to samo.

Przy przenoszeniu rękopisu na wystawę należy zachować taką samą ostrożność. Kopia listu Kondō może uczynić jego słowa dostępnymi dla wielu osób, nawet gdy kurator zwraca uwagę na utratę oryginału. Umieszczenie opisu katalogowego obok portretu jednego z korespondentów pozwoliłoby odtworzyć kontekst społeczny, w którym wiadomości kiedyś się rozchodziły. Widz mógłby wtedy pamiętać o grupie czytelników w Tama, a także o człowieku w Kioto. Dla ruchu tak często przedstawianego jako mała grupa w mundurach, przetrwanie tego szerszego kręgu w archiwum jest znaczącym darem.

Taką wystawę mogłaby zamknąć znajoma lista nazwisk, tym razem zapisana pełnymi zdaniami. Miasto datuje miecz Kanesada należący do Hijikaty na 1867 rok, a muzeum jego rodziny go przechowuje. List zachowany w odpisie łączy Kondō z parą mieczy określonych mianem Kotetsu. Zbiory muzealne dokumentują dzieje tradycji Horikawy. Kolejne pokolenia wciąż kojarzyły Okitę z imieniem Kiyomitsu. W każdym z tych zdań potrzebny jest inny czasownik, bo inny jest rodzaj świadectwa. Zachowały się czerwona pochwa, odpis listu i tradycja literacka. Dopiero gdy wiemy, z czym mamy do czynienia, możemy właściwie ocenić wartość każdego z tych śladów.

Często zadawane pytania

Shinsengumi to elitarna formacja wojskowa działająca w okresie Bakumatsu, czyli w końcowej fazie siogunatu Tokugawów w Japonii. Została założona w 1863 roku w Kioto przez

Były to grupy związane z utrzymaniem władzy sioguna w Kioto w ostatnich latach rządów Tokugawy. Hino przechowuje dokumenty i przedmioty związane z kilkoma członkami.

Kim był Hijikata Toshizō?

Hijikata Toshizō był zastępcą dowódcy Shinsengumi z obszaru dzisiejszego Hino. Jego rodzinne muzeum identyfikuje jego zachowaną szablę jako dzieło jedenastowiecznego Kanesady.

Bakumatsu to okres końcowy siogunatu Tokugawów, trwający od lat 30. do lat 70. XIX wieku, czyli od czasów bezpośrednio poprzedzających restaurację Meiji, aż do obalenia sioguna

Bakumatsu odnosi się do ostatnich lat rządów siogunatu Tokugawa. Termin ten umiejscawia Shinsengumi w okresie politycznej zawieruchy przed i w trakcie przejścia do rządów Meiji.

Kim był Kondō Isami?

Kondō Isami był przywódcą Shinsengumi. Miecz znany pod nazwą Kotetsu jest z nim kojarzony, chociaż tradycja własności sama w sobie nie może autentykować inskrypcji mistrza.

Czym jest wakizashi?

Wakizashi to japońska nazwa krótkiej szabli. Przetrwałe krótkie miecze mogą mieć własnych twórców i pochodzenie niezależnie od proponowanego związku z dłuższym towarzyszącym im mieczem.

Czym jest hamon?

Hamon to widoczne wzorzyste granice na japońskiej klindze związane z procesem hartowania. Opis tego wzoru nie może sam w sobie zidentyfikować historycznego właściciela.

Filmy i wykłady

TOKYO MX — 150 lat po śmierci... w mieście Hino, gdzie działał Hijikata Toshizō, liczba kobiet-fanów rośnie, co przyczynia się do aktywizacji miejskiej

The Met — Sztuka samurajów – wprowadzenie

Karty obiektów i dalsza lektura

Powiązane artykuły